BietDieu.comBiết Điều
Làm dâu và cư xử với nhà chồng

Những ngày đầu về nhà chồng: bảy ngày đầu nên làm gì, nói gì, chưa cần làm gì

Sáng đầu tiên dậy lúc mấy giờ, theo mẹ đi chợ thế nào, gọi ai là gì, đồ đạc để đâu. Lịch bảy ngày đầu cho cô dâu mới về ở nhà chồng, kèm câu nói mẫu.

At a busy morning wet market, a young woman in a beige cardigan walks beside an older woman choosing fish, low angle from behind the stalls, soft hazy dawn light

Những ngày đầu về nhà chồng, việc nên làm nhất là quan sát và hỏi: dậy sớm hơn thường lệ một chút, theo mẹ chồng vào bếp hoặc ra chợ, gọi đúng vai từng người, và nói rõ những gì mình chưa biết, thay vì cố tỏ ra đã quen. Không ai đòi hỏi cô dâu mới làm được mọi việc ngay. Điều cả nhà để ý là con dâu có chịu hoà vào nhịp nhà hay đứng ngoài như khách.

Bài này chia theo bảy ngày đầu, phần nhiều dành cho cô dâu về ở chung với bố mẹ chồng sau cưới. Mỗi chặng có việc nên làm, câu nói mẫu, và một danh sách việc chưa cần làm ngay, để tuần đầu không thành tuần căng thẳng nhất đời.

Cả nhà chồng đang chờ đợi điều gì ở tuần đầu

Bố mẹ chồng đón con dâu về, trong lòng vừa mừng vừa dè chừng. Mừng vì nhà có thêm người, dè chừng vì chưa biết người mới sống thế nào. Họ cũng lúng túng không kém: không biết gọi con dâu dậy ăn sáng có bị cho là ép không, không biết nấu món gì con ăn được, không biết nói chuyện gì cho khỏi lạnh. Nhiều mẹ chồng kể lại, tuần đầu có con dâu chính bà cũng mất ngủ.

Em chồng, chị chồng nếu còn ở cùng thì nhìn chị dâu, em dâu mới với chút tò mò, có khi kèm chút e ngại vì sợ mất chỗ trong lòng bố mẹ. Còn chồng bạn, người duy nhất quen cả hai phía, thường lại là người vô tư nhất, nghĩ mọi chuyện sẽ tự ổn.

Biết điều ở tuần đầu là làm cho mọi người bớt đoán. Đoán ít đi thì lo ít đi. Bạn không cần làm điều gì to tát, chỉ cần đều đặn ở mấy việc nhỏ: chào hỏi đủ, có mặt ở bữa cơm, hỏi trước khi làm, và để chồng làm người giới thiệu bạn với nếp nhà. Chồng cũng cần nhớ tuần đầu là tuần vợ mình đang ở chỗ lạ: anh nên về nhà đúng giờ hơn, ở cạnh vợ trong bữa cơm, và đừng bỏ vợ ngồi một mình với bố mẹ để đi gặp bạn bè ngay những tối đầu tiên.

Lịch bảy ngày đầu: mỗi ngày một việc chính

Đây là một cách sắp xếp gợi ý, nhà bạn có thể khác. Quan trọng là mỗi ngày học được một điều về nếp nhà.

  1. Ngày đầu tiên. Dậy sớm hơn giờ mẹ dậy khoảng mười lăm phút nếu bạn biết giờ đó, hỏi chồng từ tối hôm trước. Chào bố mẹ: "Con chào bố, chào mẹ ạ. Sáng nay mẹ định nấu gì để con phụ mẹ."
  2. Ngày thứ hai. Xin theo mẹ đi chợ. Ở chợ, đi bên cạnh, xách giỏ, nhìn mẹ chọn đồ, hỏi mẹ hay mua ở hàng nào. Đây là cách nhanh nhất để biết nhà ăn gì, tiêu bao nhiêu, mẹ quen ai trong xóm.
  3. Ngày thứ ba. Nhận một việc cố định. Rửa bát bữa tối, đổ rác, tưới cây, chọn một việc làm cho đều đặn từ đây.
  4. Ngày thứ tư. Hỏi chồng về họ hàng gần: ai hay sang chơi, ai cần thăm, ai là người bố mẹ nể nhất.
  5. Ngày thứ năm. Dành một buổi ngồi với bố chồng: rót nước, hỏi chuyện bố làm, nghe bố kể. Bố chồng ít khi là người mở lời trước, nên con dâu chủ động ngồi lại một lúc là bố đã thấy vui.
  6. Ngày thứ sáu. Nấu một bữa có sự giúp của mẹ, nấu món nhà hay ăn chứ chưa vội nấu món lạ.
  7. Ngày thứ bảy. Cùng chồng ngồi nói chuyện với nhau về tuần đầu: điều gì ổn, điều gì mình còn ngại, điều gì cần anh nói giúp với bố mẹ.

Lịch này không để chấm điểm, mà để tuần đầu có điểm tựa. Ngày nào bận việc cơ quan không làm được thì lùi sang hôm khác, không sao cả. Nếu hai vợ chồng đều đi làm từ sáng, có thể dồn mấy việc ở chợ và bếp vào hai ngày cuối tuần.

Đi chợ cùng mẹ chồng: dịp làm quen tốt nhất

Nhiều chị dâu lâu năm đều nói một điều giống nhau: đi chợ với mẹ chồng là cách làm thân nhanh nhất mà ít người tận dụng. Ở chợ, mẹ ở trong vùng quen của mình, có người quen chào hỏi, có hàng ruột, nói chuyện tự nhiên hơn ngồi đối diện ở phòng khách. Con dâu đi cạnh, xách đồ, nhìn mẹ mặc cả, đã là một cách để mẹ giới thiệu con với cả xóm.

Ở chợ có mấy điều nên nhớ. Đi chậm theo bước mẹ, không đi lên trước. Khi mẹ giới thiệu với người bán quen, chào lễ phép: "Cháu chào bác ạ, cháu là vợ anh H." Đừng chen vào lúc mẹ trả giá, đừng chê hàng của người quen của mẹ. Muốn mua thứ gì cho mình thì hỏi mẹ trước: "Mẹ ơi, con mua thêm ít hoa quả cho bố được không, bố thích quả gì hả mẹ?"

Về tiền chợ, những ngày đầu nên để mẹ trả như nếp nhà, rồi vợ chồng bàn với bố mẹ chuyện góp tiền ăn sau. Ví dụ giả định, có nhà con cái góp một khoản cố định mỗi tháng, có nhà con tự đi chợ vài ngày trong tuần. Không có cách nào đúng cho mọi nhà, tuỳ hoàn cảnh, độ thân và tập quán nơi mình sống. Chuyện này để chồng mở lời với bố mẹ thì nhẹ hơn.

Cư xử với bố chồng: người ít lời trong nhà

Phần lớn lời khuyên về làm dâu xoay quanh mẹ chồng, nhưng bố chồng mới là người con dâu mới hay lúng túng nhất. Bố ít nói, ít vào bếp, nhiều khi chỉ gặp ở bữa cơm. Con dâu sợ nói nhiều thì thành lấn, nói ít thì thành lạnh. Nhiều ông bố chồng lại cũng ngại y như vậy với con dâu.

Cách gần bố chồng tự nhiên nhất là qua việc bố quan tâm. Bố trồng cây thì hỏi cây, bố xem bóng đá thì hỏi trận đấu, bố từng đi bộ đội thì nghe bố kể. Câu mở lời: "Bố ơi, mấy cây bưởi này bố trồng từ hồi nào ạ?" Rót chén nước, gọt đĩa hoa quả mang tới chỗ bố ngồi, rồi ngồi lại một lúc. Không cần nói nhiều, có mặt là đủ.

Có vài điều nên giữ ở nhiều nhà: ăn mặc kín đáo trong nhà chung, gõ cửa trước khi vào phòng bố mẹ, không ngồi riêng với bố chồng quá lâu khi cả nhà đi vắng nếu nhà còn giữ nếp cũ. Những điều này không phải vì ai nghi ngờ ai, mà vì nhiều người lớn tuổi thấy như vậy mới là phải phép. Không chắc thì hỏi chồng nếp nhà mình.

Phòng riêng, đồ riêng và giờ riêng của hai vợ chồng

Ở chung nhà, cô dâu mới hay ngại nhất chuyện riêng tư: phòng hai vợ chồng có được đóng cửa không, quần áo phơi ở đâu, cuối tuần hai người muốn đi chơi riêng có bị cho là bỏ nhà không. Những chuyện này nếu không nói từ đầu thì dồn lại thành bực bội, vì ai cũng nghĩ mình đúng.

Cách nhẹ nhàng nhất là để chồng nói trước với bố mẹ một lần, bằng giọng thông báo nhẹ, không xin phép cũng không đòi quyền. Câu mẫu của chồng: "Mẹ ơi, phòng hai đứa con tự dọn, mẹ khỏi phải lên cho mệt. Cuối tuần chúng con hay đi ăn với bạn, có hôm về muộn con nhắn mẹ trước." Con dâu không cần tự nói những câu này trong tuần đầu, vì từ miệng con dâu mới, chúng dễ nghe như rào đón.

Phía mình, giữ phòng riêng gọn gàng, đóng cửa nhưng không khoá trái suốt ngày, ra ngoài ngồi với cả nhà ở bữa cơm và buổi tối. Đồ lót phơi chỗ kín, không để lẫn vào đồ của bố mẹ. Đi chơi riêng thì vẫn mua chút quà vặt về cho bố mẹ. Những việc nhỏ này giúp bố mẹ thấy có riêng tư mà không có khoảng cách.

Những việc chưa cần làm trong tuần đầu

Nhiều cô dâu mới tự đặt gánh nặng cho mình. Mấy việc dưới đây có thể để sau, không ai trách.

  • Chưa cần sắp xếp lại bếp, tủ, phòng khách theo ý mình, dù bạn thấy cách cũ bất tiện.
  • Chưa cần nấu những bữa thật cầu kỳ để gây ấn tượng; vài món nhà quen ăn là đủ.
  • Chưa cần mua quà cho từng người trong họ, trừ khi nhà có lệ mang quà ra mắt sau cưới.
  • Chưa cần đề nghị đổi giờ ăn, giờ ngủ, chuyện chi tiêu của nhà; để vài tháng sau, vợ chồng bàn trước rồi mới thưa bố mẹ.
  • Chưa cần tỏ ra đã biết hết; nói "con chưa biết, mẹ chỉ con" không làm bạn kém đi.

Ngược lại, có ba việc nên làm ngay từ ngày đầu, không chờ: chào hỏi bố mẹ sáng tối, có mặt ở bữa cơm chung hoặc báo trước nếu vắng, và giữ phòng riêng của vợ chồng gọn gàng để mẹ chồng không phải nhắc. Ba việc này nhỏ nhưng là thứ cả nhà nhìn thấy mỗi ngày.

Khác nhau giữa các miền và cách gỡ khi lỡ làm sai

Ở nhiều nhà miền Bắc, nếp chào hỏi được giữ kỹ: đi thưa về gửi, mời cơm trước khi ăn. Ở nhiều nhà miền Trung, con dâu mới thường được để ý cách đứng bếp và giữ gìn bàn thờ. Ở nhiều nhà miền Nam, không khí thoải mái hơn, nhưng con dâu ít nói lại dễ bị hiểu là không vui. Đây chỉ là điều thường thấy, tuỳ làng, tuỳ nhà, nên hỏi người lớn trong nhà.

Tuần đầu ai cũng có lúc làm sai. Lỡ ngủ quên, lỡ quên mời cơm bố, lỡ để lại bát chưa rửa. Gỡ ngay, nhận ngắn: "Sáng nay con dậy muộn, mẹ nấu một mình, con xin lỗi mẹ. Mai con dậy sớm hơn." Không cần giải thích dài, không đổ cho mệt vì cưới.

Nếu bạn thấy tủi, thấy lạ lẫm tới mức muốn khóc, nói với chồng. Đó không phải là yếu đuối, mà là chuyện ai về nhà mới cũng gặp. Chồng có thể đưa bạn về thăm nhà mẹ đẻ cuối tuần, hoặc đơn giản là cùng đi dạo một vòng buổi tối. Tuần đầu không quyết định cả đời làm dâu, nó chỉ là bước đầu tiên của một năm học nếp.

Câu hỏi thường gặp

Sáng đầu tiên ở nhà chồng nên dậy lúc mấy giờ?

Nên hỏi chồng giờ mẹ thường dậy và dậy sớm hơn một chút. Không có giờ chuẩn chung, vì mỗi nhà một nếp. Dậy rồi thì chào bố mẹ và hỏi mẹ có việc gì để mình phụ.

Cô dâu mới có nên theo mẹ chồng đi chợ không?

Nên, đây là cách làm quen nhanh và tự nhiên. Đi chợ giúp bạn biết nhà ăn gì, mẹ quen ai trong xóm. Đi chậm theo mẹ, xách đồ, chào người quen của mẹ, không chen vào lúc mẹ trả giá.

Con dâu mới nên nói chuyện gì với bố chồng?

Hỏi về những việc bố quan tâm như cây cối, công việc cũ, chuyện thời sự bố hay xem. Rót nước, gọt hoa quả rồi ngồi lại một lúc. Không cần nói nhiều, bố chồng thường quý con dâu biết để ý tới mình.

Tuần đầu về nhà chồng có nên góp tiền ăn không?

Nên để chồng bàn với bố mẹ sau vài ngày, không cần đưa ngay hôm đầu. Mỗi nhà một cách, có nhà góp tiền, có nhà con tự đi chợ vài bữa. Tuỳ hoàn cảnh và nếp từng nhà.

Thấy lạ lẫm, muốn về nhà mẹ đẻ trong tuần đầu thì có sao không?

Đó là cảm giác bình thường của người về nhà mới. Nói với chồng để anh hiểu và cùng tìm cách, có thể về thăm nhà mẹ đẻ cuối tuần. Báo trước với bố mẹ chồng, đừng đi đột ngột.

Lỡ làm sai trong tuần đầu thì gỡ thế nào?

Nhận ngay và xin lỗi ngắn gọn, rồi làm đúng ở lần sau. Không cần giải thích dài hay đổ cho lý do khác. Người lớn thường bỏ qua rất nhanh khi thấy con dâu thật lòng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138