Được nhờ đón người thân ở sân bay, việc biết điều nhất là hỏi đủ thông tin từ hôm trước, có mặt ở sảnh đến trước giờ hạ cánh chừng hai mươi phút, đứng ở chỗ người kia dễ thấy mình, chào trước, đỡ hành lý và để người kia được nghỉ ngơi chứ không hỏi dồn trên đường về. Người được đón thường mệt và ngại vì "làm phiền cháu", nên phần khéo nằm ở chỗ làm cho họ thấy mình đến vì quý chứ không phải vì bị nhờ.
Bài này viết cho tình huống rất hay gặp: bác ruột, dì, ông bà bên ngoại hay người quen của bố mẹ bay từ quê lên, nhà nhờ bạn ra đón vì bạn ở gần sân bay hoặc có xe. Phần dưới đi theo thứ tự từ lúc nhận lời tới lúc đưa người về tận cửa, kèm câu nói mẫu theo từng lúc.
Vì sao một việc đón người nghe đơn giản lại dễ mất lòng
Người nhờ, thường là bố mẹ bạn hoặc chính người sắp bay, đang nghĩ hai điều cùng lúc: mong có người đón cho yên tâm, và ngại làm phiền vì biết bạn đi làm, đường ra sân bay xa và kẹt. Còn người được đón, nhất là người lớn tuổi đi máy bay ít, lại có nỗi lo riêng: sợ đi lạc trong sảnh, sợ người đón không đến, sợ đứng chờ lâu giữa chỗ đông người mà không biết gọi ai.
Chỗ dễ mất lòng không nằm ở việc bạn đến hay không, mà ở mấy chi tiết nhỏ: đến muộn để người lớn đứng chờ một mình với cái va li, nhắn hỏi dồn "bác ra chưa, bác ở cửa nào" khi người kia chưa lấy xong hành lý, mặt mũi cau có vì kẹt xe, hay vừa lên xe đã kể đường xa thế nào, tốn bao nhiêu tiền gửi xe. Những câu đó người nói thì vô tình, người nghe thì nhớ rất lâu, vì nó làm họ thấy mình là gánh nặng.
Một chi tiết người từng đón nhiều lần mới để ý: người lớn tuổi đi máy bay lần đầu thường không biết phải chờ băng chuyền hành lý, có người đi thẳng ra ngoài rồi mới nhớ còn kiện gửi, lúc đó không quay vào được nữa. Vì vậy ngay từ hôm trước, bạn nên dặn người nhà nhắc họ: xuống máy bay cứ đi theo dòng người, thấy băng chuyền thì đứng đó chờ đồ, lấy đủ rồi mới ra cửa. Một câu dặn trước như vậy đỡ cho cả hai bên nửa tiếng loay hoay ở quầy hỏi đáp.
Biết điều trong việc này là nghĩ trước cho người đang ngồi trên máy bay: họ sẽ ra cửa nào, cần gì đầu tiên, sợ điều gì nhất. Làm được phần đó thì chuyến đón gọn gàng, người lớn về kể lại với cả họ là "con bé chu đáo lắm", và lần sau bố mẹ bạn nhờ cũng thấy nhẹ lòng hơn.
Hỏi đủ trước một ngày, đừng để sát giờ mới gọi
Phần lớn sự cố khi đón người ở sân bay đến từ việc thiếu một thông tin nhỏ. Nhận lời xong, bạn nên hỏi gọn các ý sau, qua người nhờ hoặc gọi thẳng cho người sắp bay nếu tiện:
- Số hiệu chuyến bay và giờ hạ cánh dự kiến, để tự theo dõi chuyến chậm hay sớm mà không phải gọi hỏi liên tục.
- Đi một mình hay có người đi cùng, mang mấy kiện hành lý, có đồ cồng kềnh như thùng hàng quê, bao gạo, đồ dễ vỡ không. Câu này quyết định bạn đi xe máy hay phải gọi xe bốn chỗ.
- Số điện thoại người được đón còn dùng được ở chỗ đến không, máy có đủ pin không. Với người lớn tuổi, nhờ người nhà dặn sạc đầy pin trước khi bay.
- Đón xong đưa về đâu: nhà bạn, nhà người thân khác hay khách sạn, có cần ghé đâu trước không.
- Người được đón có ăn gì trên máy bay chưa, có cần dừng ăn tối hay về thẳng.
Hỏi một lần cho đủ thì không ai thấy phiền. Hỏi năm lần lắt nhắt từ sáng tới tối mới làm người kia sốt ruột. Nếu chuyến bay bị đổi giờ, bạn chủ động nhắn người nhà một câu cho họ yên tâm là đã biết.
Ngày đón: đến sớm, đứng đúng chỗ, chào trước
Đến trước giờ hạ cánh chừng hai mươi phút. Máy bay đáp xong, khách nội địa thường mất mười lăm đến ba mươi phút mới ra tới sảnh, tuỳ chờ hành lý ký gửi. Nhưng người lớn tuổi hay đi hành lý xách tay, ra rất nhanh. Đến sớm một chút thì không bao giờ để người kia đứng chờ, và bạn có thời gian gửi xe, đi vệ sinh, mua chai nước.
Đứng ở chỗ người kia dễ thấy mình. Đứng sát hàng rào ở cửa ra, nơi khách vừa bước khỏi khu nhận hành lý là nhìn thấy ngay. Nếu bạn ít gặp người được đón, nhắn trước cho họ màu áo mình mặc. Với người lớn tuổi, nhắn: "Bác ra cửa thì cứ đứng yên chỗ cửa, cháu mặc áo xanh ngọc, cháu tự lại chỗ bác." Câu này giúp họ khỏi đi loanh quanh tìm.
Chào trước, đỡ đồ bằng cả hai tay. Thấy người là bước lên, cúi chào, gọi đúng vai vế. Đỡ va li, túi nặng trước, để người kia cầm chiếc túi nhỏ đựng giấy tờ nếu họ muốn tự giữ. Đừng giằng lấy túi xách tay của người lớn, nhiều người để tiền và giấy tờ trong đó và sẽ thấy không yên nếu rời tay.
Hỏi một câu về sức khoẻ, rồi dẫn đi luôn. Sảnh đến ồn và đông, không phải chỗ hàn huyên. Hỏi han ngắn, mời đi vệ sinh nếu cần, rồi dẫn ra xe. Chuyện nhà để lúc ngồi ổn trên xe hoặc về tới nhà.
Câu nói mẫu từ lúc gặp tới lúc đưa về tận cửa
Lúc gặp, xưng theo vai vế, giọng vui và rõ: "Con chào bác, bác đi đường có mệt không ạ? Bác đưa cháu cái va li, bác cầm túi nhỏ thôi." Với người quen của bố mẹ mà bạn chưa gặp bao giờ: "Cháu chào cô, cháu là con nhà chú B đây ạ, bố mẹ cháu dặn cháu ra đón cô." Câu này giúp người kia chắc chắn mình không nhầm người.
Khi người kia ngại, nói câu quen thuộc kiểu "làm phiền cháu quá", bạn đáp nhẹ nhàng, đừng kể khổ: "Có gì đâu bác, nhà cháu gần đây mà, cháu đón bác là vui." Hoặc: "Bác lên được mấy khi, cháu ra đón là phải ạ."
Nếu bạn đến muộn vì kẹt xe, nói thật và xin lỗi trước, không viện cớ dài dòng: "Cháu xin lỗi bác, đường đông quá cháu ra muộn, bác chờ có lâu không ạ?"
Trên đường về, để người kia chọn có nói chuyện hay không. Hỏi một câu mở: "Bác có muốn ghé ăn gì không, hay về nhà nghỉ luôn ạ?" Lúc đưa về tới nơi: "Bác nghỉ cho lại sức, mai cháu qua chơi. Có gì bác cứ gọi cháu nhé."
Những câu nói dở hay gặp và câu thay thế
Đa số câu dở đều xuất phát từ mệt hoặc vội. Người nói không có ý gì, nhưng người nghe dễ hiểu là mình bị trách.
| Tránh nói | Thay bằng |
|---|---|
| "Đường ra đây xa lắm, cháu đi mất cả tiếng." | "Bác đi đường mệt không ạ? Giờ mình về nghỉ." |
| "Gửi xe ở đây đắt kinh khủng." | Không nhắc tới tiền gửi xe, tiền xăng. |
| "Bác ra chưa? Bác ở đâu rồi?" (nhắn liên tục) | Nhắn một lần: "Cháu đứng ở cửa ra rồi, bác cứ thong thả lấy đồ." |
| "Sao bác mang nhiều đồ thế?" | "Để cháu xách, bác mang gì mà quý thế ạ." |
| Cắm mặt vào điện thoại trên đường về | Hỏi han ngắn, rồi để người kia nghỉ nếu họ mệt. |
Chuyện tiền nong của chuyến đón cũng nên nghĩ trước. Nhiều người lớn sẽ dúi tiền "trả tiền xe cho cháu". Nếu là người nhà thân, bạn từ chối khéo một hai lần rồi thôi, đừng giằng co ở cửa sân bay. Nếu họ nhất quyết, nhận một phần nhỏ cho họ vui lòng cũng không sao, tuỳ hoàn cảnh, độ thân và tập quán nơi mình sống.
Khác nhau giữa các miền và giữa các nhà
Ở nhiều nhà miền Bắc, người lớn được đón thường để ý việc người đón chào đúng vai vế, gọi "bác", "chú", "cô", "dì" cho chuẩn, và hay hỏi thăm từng người trong nhà. Con cháu ra đón mà gọi nhầm vai là người lớn nhắc ngay, không giận nhưng nhớ. Nếu không chắc vai vế, hỏi bố mẹ từ hôm trước.
Ở miền Trung, khá nhiều gia đình có thói quen mang quà quê lên rất nhiều, có khi là thùng hải sản khô, bao gạo, chai nước mắm. Người đón nên chuẩn bị xe đủ chỗ và không tỏ ra ngại đồ nặng. Ở miền Nam, cách chào thường thoải mái hơn, người lớn hay nói thẳng "con chở cô về nhà con luôn nha", ít câu nệ chuyện mời đi ăn hay không, nhưng vẫn quý người đón đến sớm.
Đó là những điều thường thấy chứ không phải luật chung. Mỗi nhà một nếp, nên cách chắc nhất vẫn là hỏi bố mẹ hoặc người lớn trong nhà xem người được đón có thói quen gì, ăn uống kiêng gì, thích được hỏi han hay thích im lặng nghỉ ngơi.
Khi lỡ đến muộn, nhầm cửa hoặc đón hụt
Đến muộn. Gọi ngay khi biết mình sẽ muộn, đừng đợi người kia gọi. Nói rõ còn bao lâu, dặn người kia ngồi ở ghế chờ gần cửa ra. Tới nơi thì xin lỗi một câu, không kể lể lý do.
Nhầm sảnh nội địa với quốc tế, hoặc nhầm nhà ga. Chuyện này xảy ra nhiều ở sân bay lớn có hai nhà ga. Gọi cho người kia, dặn họ đứng yên, mình di chuyển. Người lớn tuổi mà phải tự đi tìm sẽ rất hoang mang.
Người kia đã tự đi taxi về. Đừng tỏ ra phật ý vì "mất công ra đây". Gọi hỏi họ đã về tới chưa, xin lỗi vì để họ chờ, và hôm sau ghé thăm mang theo chút hoa quả. Việc ghé thăm đó gỡ được gần như mọi chuyện.
Đã lỡ nói câu khó nghe trên đường về. Nhắn hoặc nói lại sau, ngắn gọn: "Hôm qua cháu mệt nên nói năng vụng, bác đừng để bụng nhé." Người lớn thường bỏ qua ngay khi thấy con cháu chủ động.
Câu hỏi thường gặp
Được nhờ đón ở sân bay mà bận đi làm thì có nên nhận không?
Nếu không thể có mặt đúng giờ thì nên nói rõ ngay khi được nhờ, kèm phương án khác như đặt xe đón giúp hoặc nhờ người khác trong nhà. Nhận lời rồi đến muộn để người lớn đứng chờ còn khó coi hơn từ chối từ đầu.
Nên đến sân bay trước giờ hạ cánh bao lâu?
Thường khoảng hai mươi phút trước giờ hạ cánh dự kiến là vừa, vì người đi hành lý xách tay có thể ra rất nhanh. Bạn nên theo dõi chuyến bay trước khi đi để biết có bị chậm hay không.
Người được đón đưa tiền xăng thì có nên nhận không?
Với người nhà thân, bạn từ chối khéo một hai lần là đủ, đừng giằng co nơi đông người. Nếu họ nhất quyết, nhận một phần nhỏ cho họ vui cũng được, tuỳ độ thân và nếp của từng nhà.
Không biết mặt người được đón thì làm sao cho khỏi nhầm?
Xin người nhà ảnh gần đây của người đó và nhắn trước cho họ màu áo của mình. Khi gặp, giới thiệu rõ mình là con cháu ai để họ yên tâm đi theo.
Có nên đưa người vừa xuống máy bay đi ăn ngay không?
Nên hỏi trước chứ đừng tự quyết. Nhiều người lớn tuổi mệt sau chuyến bay chỉ muốn về nghỉ, cũng có người đói vì không ăn trên máy bay. Một câu hỏi mở là đủ để họ tự chọn.
Đón xong có cần gọi báo cho người đã nhờ không?
Nên nhắn một câu ngắn cho người nhờ biết đã đón được và đã về tới nơi. Người nhờ thường thấp thỏm tới lúc nhận được tin đó, nhất là khi người được đón là bố mẹ già của họ.