BietDieu.comBiết Điều
Được nhờ vả và nhờ người khác

Được nhờ trông con giúp vài ngày: hỏi gì trước, dặn gì sau, khi nào nên từ chối

Em gái, bạn thân nhờ trông con mấy hôm vì đi công tác, đi viện: nhận thế nào, cần hỏi những gì, nói gì với bố mẹ đứa trẻ và cách từ chối khi không kham nổi.

Overhead shot of a cozy small living room, a young Vietnamese aunt in a light pink sweater helps a ten-year-old niece unpack a small suitcase on a sofa bed, evening lamp light

Được nhờ trông con giúp vài ngày, nhận lời chỉ khi mình thật sự kham được; trước ngày nhận phải hỏi đủ giờ ăn ngủ, bệnh và dị ứng, người cần gọi khi có chuyện, những điều nhà đứa trẻ cho và không cho; trong lúc trông thì báo tin đều mà không làm bố mẹ lo thêm. Trông con người khác là nhận một trách nhiệm lớn, cách khéo nhất là hỏi kỹ và không tự quyết những chuyện thuộc về bố mẹ.

Ví dụ giả định: em gái bạn phải nằm viện sinh em bé thứ hai, chồng em đi cùng, nhờ bạn đón đứa lớn mười tuổi về nhà mình ở bốn ngày. Hoặc chị bạn thân đi công tác gấp, nhờ trông con hai đêm. Những tình huống này đến bất ngờ, ít khi có thời gian chuẩn bị, nên càng cần một danh sách hỏi gọn để không sót điều gì quan trọng.

Bố mẹ đứa trẻ đang nghĩ gì khi nhờ

Gửi con cho người khác, dù là chị ruột, là bạn thân, bố mẹ nào cũng thấp thỏm. Họ lo con không ăn được đồ lạ, lo con khóc đêm, lo con ốm mà người trông không biết. Họ cũng ngại vì biết bạn có việc riêng, có con riêng, nên lời nhờ thường đi kèm rất nhiều câu xin lỗi.

Có một điều ít người nói ra: bố mẹ thường sợ con mình "hư" ở nhà người khác, làm phiền, làm vỡ đồ, ăn uống kén chọn, rồi người trông về sau kể lại. Nỗi sợ này làm họ dặn con rất kỹ, có khi dọa con, và đứa trẻ đến nhà bạn trong tâm trạng căng thẳng.

Biết điều với bố mẹ là cho họ yên tâm bằng thông tin, không phải bằng lời hứa. Biết điều với đứa trẻ là cho nó thấy ở đây an toàn, được là chính mình, không bị so sánh, không bị kể tội.

Hỏi đủ trước khi nhận con

Những câu này hỏi một lần cho đủ, ghi lại vào điện thoại. Bố mẹ không thấy phiền đâu, ngược lại họ sẽ yên tâm hơn khi thấy bạn hỏi kỹ:

  • Giờ ăn, giờ ngủ, con quen ngủ với đèn hay không, có cần gấu bông hay gối riêng.
  • Con có dị ứng thức ăn, bệnh đang theo dõi, thuốc đang uống không. Thuốc thì xin bố mẹ ghi rõ liều và giờ, bạn chỉ cho uống đúng như vậy, không tự cho thêm thuốc gì khác.
  • Khi con ốm, sốt, ngã thì gọi ai trước, đưa đi khám ở đâu, có cần giấy tờ, thẻ bảo hiểm của con không.
  • Con được xem điện thoại, ti vi bao lâu, được ăn vặt gì, có được ra ngoài chơi với con nhà bạn không.
  • Lịch học, đưa đón đi học, bài vở cần nhắc.
  • Bố mẹ muốn được báo tin thế nào: nhắn mỗi tối một lần, hay chỉ báo khi có chuyện.

Câu cuối rất hay bị bỏ qua. Có bố mẹ muốn nhận ảnh con mỗi ngày cho yên tâm, có người đang nằm viện hay đang họp cả ngày chỉ muốn yên, nhận tin dồn dập lại thêm lo. Hỏi rõ thì không phải đoán. Bạn chỉ là người giữ hộ vài ngày, nếp nuôi con vẫn là của bố mẹ cháu, kể cả khi bạn thấy cách của mình hay hơn.

Câu nói mẫu với bố mẹ và với đứa trẻ

Khi nhận lời: "Em cứ yên tâm đi viện, chị đón cháu về, em gửi chị danh sách giờ giấc với thuốc của cháu là được." Nếu nhận có điều kiện, nói luôn: "Chị trông được hai đêm, sang đêm thứ ba chị phải đi làm ca tối, em nhờ thêm anh rể đón cháu nhé."

Với đứa trẻ khi vừa tới, ngồi xuống ngang tầm mắt cháu: "Mấy hôm này con ở với dì nhé. Con ngủ ở cái giường gấp này, đồ của con để trong ngăn kéo này. Đói hay sợ gì thì gọi dì, nửa đêm cũng được." Đứa trẻ biết rõ chỗ của mình sẽ bớt căng.

Khi báo tin cho bố mẹ, ngắn và có hình ảnh cụ thể: "Cháu ăn hết bát cơm, giờ đang làm bài, chín giờ dì cho đi ngủ." Khi có chuyện nhỏ như cháu hơi sốt, báo sớm kèm việc đã làm: "Cháu hơi ấm người, chị đã cho nghỉ, đo lại nhiệt độ mỗi vài tiếng, em muốn chị đưa đi khám ngay không?" Để bố mẹ quyết.

Khi trả con: kể vài điều dễ thương, không kể tội. "Cháu ngoan lắm, còn giúp chị dọn bát." Nếu có chuyện cần bố mẹ biết, nói riêng, không nói trước mặt cháu.

Tránh nói và thay bằng

Những câu dưới đây hay buột ra trong mấy ngày trông con người khác, người nói vô tình nhưng đứa trẻ hoặc bố mẹ nhớ lâu:

TránhThay bằng
"Con nhà mình có bao giờ thế đâu."Không so sánh, chỉ nói việc cần làm: "Mình ăn xong rồi mới chơi nhé."
"Để dì mách mẹ.""Dì với con cùng thống nhất thế này nhé."
Kể với bố mẹ cả danh sách lỗi của conKể điều tốt trước, chuyện cần lưu ý nói riêng và ngắn
Tự cho uống thuốc hạ sốt, thuốc ho khi chưa hỏiHỏi bố mẹ, hoặc đưa đi khám nếu không liên lạc được
Đăng ảnh đứa trẻ lên mạng xã hộiGửi riêng cho bố mẹ, chỉ đăng khi bố mẹ đồng ý

Một chi tiết nhỏ mà người từng trông con nhà khác hay nói: giữ đúng giờ ngủ của đứa trẻ quan trọng hơn mọi món ngon. Trẻ thiếu ngủ vài hôm sẽ cáu, khóc, và bố mẹ đón về sẽ nghĩ con bị làm sao.

Khi nào nên từ chối, và từ chối thế nào

Có những lúc từ chối mới là biết điều: nhà bạn đang có người ốm, bạn phải đi làm ca đêm không ai ở nhà, con bạn đang ốm có thể lây, hoặc đứa trẻ cần chăm sóc đặc biệt mà bạn không biết cách. Nhận lời trong hoàn cảnh đó là đặt đứa trẻ vào chỗ không an toàn, dù bạn rất muốn giúp.

Từ chối nên nhanh, rõ lý do, và giúp tìm cách khác: "Chị thương em lắm nhưng tuần này anh nhà chị đi vắng, chị đi làm tới tối mới về, cháu ở nhà một mình không được. Hay em hỏi bà nội xem, ngày nào bà không tiện thì chiều chị đón cháu về ăn cơm." Câu này cho thấy bạn đã nghĩ cho đứa trẻ trước, không phải ngại việc.

Nếu bị nhờ quá thường xuyên, tuần nào cũng gửi con vài buổi như một người trông trẻ miễn phí, bạn được quyền nói ra. Nói nhẹ nhàng và cụ thể: "Dạo này chị bận hơn, chị chỉ trông được cháu chiều thứ Bảy thôi em nhé." Giới hạn rõ ràng giữ tình chị em lâu hơn là nhận hết rồi bực.

Ngày trả con: làm cho gọn và ấm

Ngày bố mẹ đón con về thường vội, nhưng vài việc nhỏ giúp mọi chuyện khép lại đẹp:

  1. Gấp gọn quần áo của cháu, đồ đã mặc thì giặt sạch nếu kịp, cho vào túi riêng. Trả đủ thuốc còn lại, đồ chơi, sách vở mang theo.
  2. Chuẩn bị vài dòng ghi nhanh, hoặc nhắn trước cho bố mẹ: mấy hôm qua cháu ăn ngủ ra sao, có uống thuốc gì không, bài vở đã làm tới đâu.
  3. Khi bố mẹ tới, để cháu chạy ra với bố mẹ trước, đừng giữ cháu lại kể chuyện. Chuyện cần nói để lúc cháu đã lên xe hoặc nhắn sau.
  4. Nếu bố mẹ đưa quà hay tiền cảm ơn, nhận quà nhỏ cho họ vui; tiền thì tuỳ độ thân và nếp nhà, với người ruột thịt thường từ chối nhẹ là đủ.
  5. Vài hôm sau nhắn hỏi cháu đã quen lại nhà chưa. Câu hỏi này nhỏ nhưng cho bố mẹ thấy bạn quý đứa trẻ thật.

Làm gọn ngày trả con thì lần sau bố mẹ cháu nhờ cũng yên tâm, mà nếu bạn có lúc cần nhờ lại, họ cũng sẵn lòng hơn.

Thói quen giữa các miền khi gửi con nhờ người thân

Ở nhiều gia đình miền Bắc, gửi con cho ông bà, cô dì trông vài hôm là chuyện bình thường, và người nhận thường được bố mẹ đứa trẻ cảm ơn bằng quà khi đón con về. Người lớn ở đây hay để ý chuyện đứa trẻ chào hỏi, ăn uống có phép tắc, nên đôi khi người trông bị nhờ dạy luôn cả nề nếp, việc này nên hỏi bố mẹ có muốn không.

Ở miền Trung, gửi con nhờ thường đi kèm gửi theo đồ ăn nấu sẵn, thức quê, vì nhà nhờ ngại để người khác tốn kém. Ở miền Nam, cách nhờ trông con thường thoải mái, hàng xóm thân cũng hay trông giúp nhau, và đứa trẻ được thả cho chơi chung với con nhà người trông khá tự nhiên.

Đây chỉ là điều thường thấy, không áp cho mọi nhà. Mỗi bố mẹ có cách nuôi con riêng, nên dù bạn có kinh nghiệm tới đâu, mấy ngày trông cháu cứ theo nếp của bố mẹ cháu.

Khi lỡ có chuyện trong lúc trông

Đứa trẻ ngã, trầy xước, ốm. Báo bố mẹ ngay, nói thật và nói việc đã làm. Giấu đi rồi để bố mẹ tự phát hiện là mất lòng tin, còn hơn cả chuyện con bị trầy.

Lỡ cho ăn món con dị ứng hoặc món nhà kia không cho. Theo dõi đứa trẻ, báo bố mẹ ngay, đưa đi khám nếu có dấu hiệu lạ. Sau đó xin lỗi thật lòng, không biện minh "chị tưởng một chút không sao".

Lỡ mắng cháu nặng lời. Xin lỗi cháu, ôm cháu, nói rõ dì giận việc chứ không giận con. Kể lại với bố mẹ cháu trước khi cháu kể, giọng tự nhận phần mình.

Cháu khóc đòi bố mẹ, không chịu ngủ. Đừng doạ, đừng bảo "lớn rồi còn khóc". Cho cháu gọi video với bố mẹ một lúc nếu bố mẹ tiện, để đèn ngủ, ngồi cạnh tới khi cháu thiếp đi. Sáng hôm sau báo bố mẹ một câu nhẹ: "Tối qua cháu nhớ em, chị cho gọi mẹ một lúc là ngủ ngon." Bố mẹ biết con được dỗ dành sẽ yên tâm hơn là nghe "cháu ngoan lắm" mà không thật.

Câu hỏi thường gặp

Được nhờ trông con giúp thì cần hỏi bố mẹ những gì?

Cần hỏi giờ ăn ngủ, dị ứng và thuốc đang dùng, người cần gọi khi có chuyện, những điều được và không được cho con làm, và bố mẹ muốn được báo tin thế nào. Ghi lại một chỗ để khỏi quên trong mấy ngày trông.

Trông con người khác mà cháu bị sốt thì làm gì?

Báo bố mẹ ngay, kể cả đang nửa đêm, kèm việc bạn đã làm như cho nghỉ, đo lại nhiệt độ. Để bố mẹ quyết có đưa đi khám hay không, và không tự cho uống thuốc khi chưa hỏi.

Từ chối trông con giúp thế nào cho khỏi mất lòng?

Nói lý do thật về hoàn cảnh nhà mình, cho thấy bạn đang nghĩ tới sự an toàn của đứa trẻ, rồi gợi ý cách khác hoặc phần nhỏ bạn giúp được. Từ chối sớm tốt hơn nhận rồi trông không chu đáo.

Bị nhờ trông con thường xuyên thì nói sao?

Nói rõ phần mình nhận được, ví dụ một buổi mỗi tuần, bằng giọng nhẹ nhàng và cụ thể. Giới hạn rõ ràng giúp bạn giúp được lâu dài mà không thấy bực.

Có nên đăng ảnh cháu đang ở nhà mình lên mạng không?

Nên hỏi bố mẹ cháu trước. Nhiều bố mẹ không muốn ảnh con lên mạng, nên gửi riêng cho họ là cách an toàn nhất, và chỉ đăng khi bố mẹ đã gật đầu, kể cả ảnh chụp chung cả nhà.

Trả con xong có nên kể lỗi của cháu không?

Chỉ kể những gì bố mẹ thật sự cần biết, nói riêng và ngắn, không nói trước mặt cháu. Kể điều tốt trước để đứa trẻ thấy mình được đón nhận.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138