BietDieu.comBiết Điều
Hàng xóm, chung cư và tân gia

Hàng xóm hút thuốc ở hành lang, cầu thang: nhắc khéo thế nào cho khỏi mất lòng

Khói thuốc từ hành lang, cầu thang bộ bay vào nhà mình. Nhắc lúc nào, ai nói, nói câu gì để người hút không bẽ mặt, và làm gì khi đã nhắc mà không đổi.

A middle-aged Vietnamese woman in an orange cardigan speaks gently to a neighbor near a concrete stairwell landing of an apartment building, low angle, hazy morning light

Nhắc hàng xóm hút thuốc ở hành lang nên làm khi gặp riêng, lúc họ không đang cầm điếu thuốc, nói bằng chuyện của nhà mình (con nhỏ, người già ho, khói bay vào cửa) và gợi một chỗ khác để hút, chứ không phán việc hút thuốc là xấu. Một lần nói đúng lúc thường hiệu quả hơn ba lần nhăn mặt đi ngang.

Người hút thuốc ở hành lang phần nhiều không cố ý làm phiền ai. Họ ra ngoài vì vợ con không cho hút trong nhà, và nghĩ hành lang là chỗ trống. Cái khó là nói sao để họ không thấy bị bắt lỗi trước mặt người khác. Bài này đi qua chọn lúc, chọn người nói, câu mẫu, những câu dễ hỏng việc và cách xử khi đã nói mà mọi chuyện vẫn vậy.

Người hút thuốc đang nghĩ gì

Hãy hình dung anh hàng xóm bốn mươi tuổi, tối nào ăn xong cũng ra đầu cầu thang bộ hút một điếu. Trong nhà có con nhỏ, vợ không cho hút, nên anh nghĩ mình đã biết điều khi ra ngoài. Anh không biết khói theo khe cửa vào nhà bạn, vì đứng ở chỗ anh thì gió thổi đi chỗ khác.

Nếu bạn đi qua, nhăn mặt, phẩy tay, anh sẽ hiểu là bạn khó chịu, nhưng thường không hiểu vì sao, và còn thấy bị coi thường. Nếu bạn gọi ban quản lý ngay, anh thấy bị tố mà chưa được nói một câu. Cả hai cách đều đẩy anh về thế tự vệ.

Biết điều ở đây là ghi nhận phần anh đã cố, rồi nói phần anh không biết. Câu nói nên có ba thứ: chuyện nhà mình cụ thể, không phán xét thói quen của người ta, và một gợi ý chỗ khác. Người đang được nhờ thường dễ đổi hơn người đang bị trách.

Cũng nên nhớ người hút thuốc có thể lớn tuổi hơn bạn nhiều, có thể là người có tiếng trong toà nhà. Với người lớn tuổi thì nhờ con cháu họ hoặc người cùng lứa nói giúp là nhẹ nhất.

Trước khi nói: chọn lúc, chọn chỗ, chọn người

Phần lớn lần nhắc hỏng là vì sai lúc. Mấy bước dưới đây giúp lời nói rơi vào lúc người kia sẵn lòng nghe.

  1. Chắc chắn là ai. Khói ở hành lang có khi từ tầng dưới bay lên theo giếng cầu thang. Để ý vài hôm, đừng nhắc nhầm người.
  2. Không nói khi họ đang hút. Người đang cầm điếu thuốc bị nhắc sẽ thấy bị bắt quả tang. Chờ gặp ở thang máy, ở cửa, lúc họ tay không.
  3. Gặp riêng. Không nói trước mặt vợ con họ, không nói trong nhóm cư dân. Bẽ mặt trước người khác là thứ làm người ta khó đổi nhất.
  4. Người nói nên cân vai. Hàng xóm cùng tuổi thì bạn tự nói. Người lớn tuổi hơn nhiều thì để người lớn trong nhà bạn nói, hoặc nói qua vợ, con của họ một cách nhẹ.
  5. Chuẩn bị một gợi ý. Biết sẵn toà nhà có khu nào cho hút, sân dưới, cửa sổ cuối hành lang thông gió. Có chỗ thay thế thì người ta dễ gật.

Việc không cần làm: không cần dán giấy nhắc lên cửa nhà họ, không cần chụp ảnh gửi nhóm toà nhà ngay lần đầu. Hai việc đó chỉ nên nghĩ tới khi đã nói trực tiếp mà không được.

Câu mẫu: mở lời, khi bị hỏi lại, lúc kết thúc

Giọng nhờ, không giọng trách. Kể chuyện nhà mình, không nói chuyện thuốc lá có hại.

  • Mở lời với người cùng lứa: Anh ơi, em nhờ anh chút việc. Nhà em có cháu nhỏ, tối anh hút ở đầu cầu thang thì khói theo khe cửa vào phòng cháu ngủ. Em biết anh ra ngoài là để giữ cho nhà anh, nên em ngại mãi mới nói.
  • Đưa gợi ý: Hay anh ra phía cửa sổ cuối hành lang, chỗ đó gió hút ra ngoài, không vào nhà ai cả.
  • Với người lớn tuổi, qua con cháu: Chị ơi, em ngại nói thẳng với bác, bác hay hút ở cầu thang tối, khói vào nhà em có bà cụ hay ho. Chị nói khéo với bác giúp em được không?
  • Khi bị hỏi lại "thế hút ở đâu bây giờ": Dạ em cũng không dám bảo anh bỏ, chỉ mong anh đứng chỗ nào xa cửa các nhà một chút ạ.
  • Khi họ nhận lời: Em cảm ơn anh nhiều, em biết nói chuyện này khó nghe.
  • Lúc ra về hoặc gặp lại hôm sau: Mấy hôm nay nhà em đỡ hẳn, em cảm ơn anh. Câu cảm ơn sau đó quan trọng không kém câu nhờ.

Câu dễ hỏng việc và câu nói thay

Người hút thuốc thường đã nghe đủ lời chê ở nhà. Một câu mang giọng giảng giải từ hàng xóm là đủ để họ cứng lại.

TránhVì sao người kia phật lòngThay bằng
Anh hút thuốc độc hại cho cả tầngBị phán, bị quy tội cho cả tầngKhói vào phòng cháu nhỏ nhà em
Toà nhà cấm hút thuốc, anh không biết àBị dạy luật, thấy bị coi thườngHỏi xem toà nhà có chỗ nào để hút không
Nhắc trong nhóm tin nhắn cư dânBẽ mặt trước cả toà nhàGặp riêng, nói nhỏ
Phẩy tay, ho to khi đi quaHiểu là khinh, không hiểu lý doNói một câu rõ ràng khi gặp riêng
Báo ban quản lý ngay lần đầuThấy bị tố mà chưa được nóiNói trực tiếp trước, cho người ta cơ hội đổi

Nếu người hút là phụ nữ hay người trẻ, cũng nói đúng như vậy, không thêm câu nhận xét về giới hay tuổi. Chuyện là khói vào nhà, không phải chuyện người hút là ai.

Khác nhau giữa chung cư, ngõ phố và các vùng

Ở chung cư, hành lang kín và giếng cầu thang làm khói đi xa, nên chuyện này hay thành chuyện chung của cả tầng. Nhiều toà nhà có nội quy không hút ở hành lang, thang máy; nếu có, đó là chỗ dựa nhẹ nhàng, chỉ nhắc tới khi người kia hỏi.

Ở nhà phố trong ngõ, người ta hút ngoài hiên, ngoài cửa, chuyện khói bay sang nhà bên thường được coi là bình thường. Ở nhiều ngõ phía Bắc, ông cụ ngồi hút điếu cày trước cửa là nếp lâu năm; nhắc người lớn tuổi ở đây cần nhẹ hơn nữa, thường qua con cháu. Ở miền Trung và nhiều khu phía Nam, nhiều người hay ngồi cà phê hút thuốc trước nhà; lời nhờ thường được đón nhận dễ hơn nếu nói vui vẻ, kèm lý do có trẻ nhỏ hay người ốm. Những điều này chỉ là thường thấy; mỗi ngõ, mỗi toà có nếp riêng.

Dù ở đâu, có một điểm chung: lời nhờ vì trẻ nhỏ, người già yếu, người đang ốm được hầu hết mọi người chấp nhận. Lời nhờ vì "mình ghét mùi" thì khó hơn nhiều.

Đã nhắc mà không đổi, hoặc đã lỡ nói nặng

Nếu đã nói nhẹ một lần mà vài tuần sau mọi chuyện như cũ, có thể người ta quên chứ chưa hẳn là coi thường. Nhắc lại lần hai, vẫn giọng nhờ: Anh ơi, dạo này khói lại vào nhà em, chắc anh quên mất chỗ cửa sổ cuối hành lang. Nếu vẫn không được, lúc đó mới nhờ ban quản lý hay tổ trưởng nói chung với cả tầng, không nêu tên, và đó đã là bước sau giai đoạn biết điều của hai nhà.

Còn nếu bạn đã lỡ nói nặng, ví dụ đang bực mà mở cửa nói to giữa hành lang, thì gỡ bằng cách gặp riêng hôm sau: Hôm qua em nóng quá nói không phải với anh, em xin lỗi. Chỉ là nhà em có cháu nhỏ nên em lo. Xin lỗi phần cách nói, giữ nguyên phần nhờ. Người kia thường mềm lại khi thấy bạn nhận phần sai của mình trước.

Một điều nên nhớ: không phải mọi lời nhờ đều được đáp. Có người sẽ không đổi. Khi đó bạn có thể tự làm phần của mình, như dán đệm khe cửa, đặt máy lọc không khí ở phòng trẻ nhỏ, mà vẫn giữ chào hỏi bình thường ở thang máy.

Một lần nhắc thành công (ví dụ giả định)

Chị F ở tầng mười, nhà có bé gái hai tuổi hay ho về đêm. Tối nào khoảng chín giờ cũng có mùi thuốc lá lọt qua khe cửa. Chị để ý một tuần thì biết là anh G nhà đối diện, ra đứng ở đầu cầu thang bộ sau bữa tối. Anh G hay chào chị ở thang máy, có vẻ là người dễ chịu.

Chị không nói ngay tối hôm đó. Sáng thứ bảy, gặp anh G đi chợ về ở sảnh, tay xách túi rau, chị nói: Anh ơi, em nhờ anh một việc nhỏ. Bé nhà em dạo này hay ho đêm, mà tầm chín giờ khói thuốc ở cầu thang theo khe cửa vào phòng bé. Em biết anh ra ngoài hút là vì nhà anh có cháu, nên em ngại mãi. Anh G hơi ngượng, nói anh không biết khói vào nhà ai.

Chị đưa luôn gợi ý: cửa sổ cuối hành lang phía bên kia có gió hút ra ngoài. Từ tuần sau anh G ra đó. Chị F gặp lại anh ở thang máy, cảm ơn một câu. Hai nhà vẫn chào nhau như cũ, và có lần anh G còn nhắc một người khách của mình không hút ở đầu cầu thang nữa.

Điều làm nên chuyện: chọn lúc anh G tay không, nói ở chỗ không có ai, ghi nhận phần anh đã cố, có sẵn một chỗ thay thế, và quay lại cảm ơn.

Khi chính nhà mình có người hút thuốc

Biết điều cũng là nhìn lại nhà mình. Nếu chồng, bố, anh trai hay chính bạn hút thuốc, thì những điều trên áp ngược lại. Hút ở ban công, khói có thể lên thẳng nhà trên đang phơi đồ. Hút ở hành lang, khói vào cửa nhà đối diện. Hút ở cầu thang bộ, mùi ở lại cả ngày trong giếng cầu thang kín.

Cách làm đơn giản nhất là hỏi trước hàng xóm sát vách: Anh ơi, nhà em có người hút thuốc, hay đứng ở ban công, có khói sang nhà anh không, anh cứ nói thật em nhé. Câu hỏi này hiếm ai hỏi, nên người nghe sẽ nhớ lâu. Nếu được trả lời là có, đổi chỗ, đổi giờ, hoặc xuống sân.

Người trong nhà hút thuốc mà được vợ con nhắc chuyện hàng xóm thì cũng dễ nghe hơn khi được nói bằng chuyện cụ thể: Bên nhà chị H có cháu nhỏ, anh ra sân hút giúp em nhé. Không cần biến chuyện đó thành cuộc tranh luận về việc bỏ thuốc.

Câu hỏi thường gặp

Có nên nói thẳng với hàng xóm hút thuốc ở hành lang không?

Nên nói, nhưng nói riêng và vào lúc họ không đang hút. Kể chuyện nhà mình bị ảnh hưởng thế nào và gợi một chỗ khác để hút. Người được nhờ dễ đổi hơn người bị trách.

Hàng xóm lớn tuổi hút thuốc thì nhắc thế nào cho phải?

Người lớn tuổi hơn nhiều thì nên nhờ người lớn trong nhà mình nói, hoặc nói nhẹ qua con cháu của họ. Nêu lý do có trẻ nhỏ hay người già yếu. Tránh nói thẳng trước mặt người khác.

Đã nhắc một lần mà hàng xóm vẫn hút ở hành lang thì làm gì?

Nhắc lại lần hai vẫn bằng giọng nhờ, vì có thể họ quên. Nếu vẫn không đổi, nhờ ban quản lý hay tổ trưởng nhắc chung cả tầng, không nêu tên. Trong lúc đó tự làm phần nhà mình như chặn khe cửa.

Có nên đăng chuyện hàng xóm hút thuốc lên nhóm tin nhắn cư dân không?

Không nên ở lần đầu. Bị nêu trước cả toà nhà làm người hút bẽ mặt và cứng lại. Nhóm chung chỉ hợp với lời nhắc chung chung, không chỉ mặt, sau khi đã nói riêng mà không được.

Khói thuốc từ ban công nhà dưới bay lên thì nhắc sao?

Cách nói giống như ở hành lang: gặp riêng, kể chuyện nhà mình, nhờ họ đứng lệch sang một phía hoặc hút vào giờ nhà bạn không mở cửa. Ban công là phần nhà họ nên lời nhờ cần nhẹ hơn.

Mình lỡ nói nặng với hàng xóm hút thuốc thì gỡ thế nào?

Gặp riêng hôm sau, xin lỗi về cách nói nhưng giữ nguyên lời nhờ. Nói rõ lý do là lo cho trẻ nhỏ hay người ốm trong nhà. Người kia thường mềm lại khi thấy bạn nhận phần sai trước.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138