BietDieu.comBiết Điều
Quà cáp, vay mượn và tiền nong trong họ hàng

Đi chơi chung với họ hàng ai trả tiền: chia sao cho khỏi gượng

Cả họ rủ nhau đi chơi, mỗi nhà một hoàn cảnh, ai cũng ngại nhắc chuyện tiền. Cách chốt trước khi đi, giữ quỹ chung, muốn đãi thì làm sao, và gỡ khi có người phật ý.

Several Vietnamese relatives gather on a village house porch with travel bags, a woman in a teal shirt counting money into a plain envelope, low angle, bright early morning sun

Đi chơi chung với họ hàng, ai trả tiền nên được chốt trước khi lên xe: nhiều nhà chọn góp quỹ chung theo hộ hoặc theo người lớn, có một người giữ quỹ ghi chép, ông bà và người già được mời không góp, còn khoản riêng ai tiêu người nấy trả. Để tới lúc đứng trước quầy thanh toán mới giành nhau trả hoặc nhìn nhau chờ là lúc chuyến đi bắt đầu gượng.

Bài này cho những chuyến cả họ, cả nhà mở rộng cùng đi: về quê ăn giỗ kết hợp đi biển, đưa ông bà đi chơi xa, mấy nhà anh em họ rủ nhau đi nghỉ dịp hè. Bạn sẽ có cách chốt chuyện tiền trước khi đi, mấy kiểu chia thường gặp, câu nói mẫu theo vai, những chuyện dễ làm người khác chạnh lòng và cách gỡ.

Mỗi người trong chuyến đi đang nghĩ gì

Người khá giả trong họ thường muốn trả nhiều hơn, vừa vì thương, vừa vì muốn chuyến đi thoải mái. Nhưng họ cũng ngại bị nói là khoe, và ngại thành người phải trả mọi thứ. Người thu nhập thấp hơn thì lo nhất: muốn đi cho vui với họ hàng mà sợ không theo được mức tiêu của mọi người, sợ bị nhìn khi gọi món rẻ.

Người lớn tuổi thường không muốn con cháu tốn kém, có cụ còn lén trả tiền trước. Người đứng ra rủ chuyến đi, thường là một người năng nổ trong họ, thì gánh việc đặt chỗ, đặt xe, và hay bị ứng tiền trước mà ngại đòi.

Vì mỗi người một nỗi lo như vậy, chuyện tiền mà không nói trước thì ai cũng phải đoán, và đoán sai là có người phật ý. Nói trước không làm mất vui, mà giúp mọi người yên tâm vui. Người đứng ra rủ nên chủ động mở chuyện tiền ngay khi chốt chuyến, chứ không đợi mọi người tự hỏi.

Chốt chuyện tiền trước khi lên xe

Làm trong buổi rủ nhau, hoặc nhắn trong nhóm chung của những người cùng đi, không phải nhóm cả họ.

  1. Dự trù chi phí chính. Xe, chỗ ở, các bữa ăn chung, vé tham quan. Ví dụ giả định, một chuyến hai ngày cho mười người lớn khoảng 20 triệu, chưa kể khoản riêng. Con số cụ thể tuỳ hoàn cảnh, độ thân và tập quán nơi mình sống.
  2. Chọn cách chia. Theo người lớn, theo hộ, hay mỗi nhà lo một khoản. Trẻ nhỏ và người già thường được miễn hoặc tính một phần, tuỳ cả nhà.
  3. Cử một người giữ quỹ. Thu trước khi đi, chi các khoản chung, ghi chép và gửi ảnh hoá đơn trong nhóm.
  4. Nói rõ khoản nào là riêng. Mua quà, uống thêm, chơi trò riêng thì ai dùng người ấy trả.
  5. Hẹn tính lại sau chuyến. Thừa thì trả lại hoặc để quỹ chuyến sau, thiếu thì bổ sung, báo rõ con số.

Một câu mở lời gọn của người đứng ra rủ: "Chuyến này mình góp chung cho gọn nhé, mỗi người lớn góp chừng này, ông bà với các cháu nhỏ không phải góp. Em giữ quỹ, đi về em gửi cả nhà bảng chi." Câu này trả lời trước mọi câu hỏi mà không ai dám hỏi.

Chọn chỗ ăn, chỗ ở theo mức ai cũng theo được

Chuyện tiền trong chuyến đi chung không chỉ nằm ở cách chia, mà nằm ngay ở lúc chọn chỗ. Người đứng ra đặt thường chọn theo ý mình, mà ý mình thì theo túi tiền nhà mình. Với nhà khá, khách sạn đẹp là bình thường; với nhà khó, số tiền một đêm ở đó bằng cả tuần đi chợ. Họ không dám nói, chỉ lặng lẽ xin không đi.

Cách biết điều là đưa ra hai, ba mức lựa chọn và hỏi ý những người cùng đi trước khi đặt: "Có ba chỗ, chỗ này rẻ mà xa biển, chỗ này vừa, chỗ này đẹp nhưng đắt. Nhà mình đông, anh chị thấy chọn chỗ nào cho vừa?" Nhà khó khăn có cơ hội lên tiếng mà không phải nói thẳng mình thiếu tiền.

Nếu một vài nhà muốn ở chỗ tốt hơn, cứ để họ tự trả phần chênh, miễn bữa ăn chung và các hoạt động chung vẫn có mặt đủ mọi người. Bữa ăn chung cũng vậy: gọi món theo mâm, chia đều, đừng mỗi người gọi một món đắt rẻ khác nhau rồi chia đều, vì người gọi rẻ sẽ thấy mình gánh hộ người gọi đắt.

Câu nói mẫu cho từng vai

Người thu nhập thấp hơn, khi thấy mức góp quá sức. Nói riêng với người đứng ra rủ, không nói trong nhóm: "Chị ơi, đợt này nhà em chỉ góp được chừng này, nếu không đủ thì nhà em xin đi phần ngắn thôi, chị đừng ngại." Nói sớm giúp người rủ còn kịp điều chỉnh.

Người khá giả, muốn trả thêm mà không làm ai ngại. Đừng giành trả trước quầy. Góp thêm vào quỹ riêng với người giữ quỹ: "Em gửi thêm vào quỹ một ít, coi như phần đãi cả nhà một bữa, em không cần nói với ai đâu."

Khi ông bà muốn trả. "Ông bà đi với chúng cháu là vui rồi, ông bà để tiền đó lì xì các cháu nhỏ." Nếu ông bà vẫn muốn góp, để ông bà góp một bữa cụ thể, các cụ sẽ vui hơn là bị từ chối hoàn toàn.

Người giữ quỹ, khi phải thu thêm. "Cả nhà ơi, quỹ chung còn thiếu chừng này vì phát sinh tiền xe, em gửi ảnh hoá đơn đây, mỗi người lớn bù thêm một ít nhé." Có số, có ảnh, không trách ai.

Khi người khác đã lỡ trả cho mình. "Anh trả phần nhà em rồi à, để em gửi lại anh nhé, mình cứ tính vào quỹ chung cho gọn." Đừng để món nợ nhỏ trôi qua, vì người trả thường ngại nhắc.

Chuyện hay làm chuyến đi gượng gạo

Phần lớn khó chịu trong chuyến đi chung đến từ những lúc không ai biết ai trả.

ChuyệnVì sao khó chịuCách làm khác
Giành nhau trả trước quầyNgười không giành được trông như không muốn trảTrả từ quỹ chung, người muốn đãi thì góp riêng vào quỹ
Một người ứng trước mọi thứ rồi ngại đòiNgười ứng ấm ức, cả nhà không biếtThu quỹ trước khi đi
Chọn chỗ ăn, chỗ ở quá mức của một vài nhàNgười khó khăn không dám nóiHỏi ý mức chi trước, chọn mức ai cũng theo được
Chia tiền tới từng đồng sau mỗi bữaMất vui, như đi với người lạChia theo quỹ, cuối chuyến tính một lần
Bàn chuyện tiền trong nhóm cả họNgười không đi cũng xen vàoChỉ bàn trong nhóm những người cùng đi

Một điều nhiều người từng đi chung hay rút ra: chuyến đi đầu tiên cả họ đi với nhau, nên chọn mức chi vừa phải, ngắn ngày. Chuyến đầu êm thì chuyến sau mọi người tự nguyện góp hơn, kể cả những nhà còn ngại.

Khi có người lớn tuổi, trẻ nhỏ và dâu rể mới

Ông bà, người già được mời đi thì thường không góp, đó là cách cả nhà thể hiện lòng hiếu. Nhưng nên hỏi ý các cụ về lịch trình, chỗ ăn, chỗ nghỉ, để các cụ thấy mình được tham gia chứ không chỉ được đưa đi. Nhiều cụ muốn góp một phần nhỏ vì không muốn là gánh nặng, cứ để các cụ góp bằng cách các cụ thấy thoải mái.

Trẻ nhỏ thường được tính theo cách cả nhà thống nhất: miễn, hoặc tính một nửa. Điều quan trọng là áp dụng như nhau cho mọi nhà, để nhà đông con không thấy bị tính thiệt hơn.

Dâu, rể mới vào nhà thường ngại nhất, không biết mình nên góp riêng hay theo vợ chồng. Người đứng ra rủ nên nói rõ: "Nhà em với anh tính chung một hộ nhé." Còn dâu rể nếu muốn góp thêm một bữa, nên bàn với vợ hoặc chồng mình trước, rồi nói nhẹ với người giữ quỹ, đừng tự giành trả để thể hiện.

Thường thấy ở các miền

Ở nhiều nhà phía Bắc, người ở vai trên như bác cả, anh cả thường được kỳ vọng đãi một bữa hoặc trả phần lớn, và nhiều người ngại nói chuyện chia tiền thẳng. Quỹ chung do người lớn giữ là cách dễ được đón nhận.

Ở nhiều nơi miền Trung, người ta hay chia đều theo hộ cho rõ ràng, và nhà nào có điều kiện thì góp thêm đồ ăn mang theo, như bánh, trái cây nhà làm.

Ở nhiều nhà phía Nam, chuyện chia tiền đi chơi được nói rất tự nhiên, kiểu "mỗi nhà bỏ vô quỹ chừng này nha", và việc người khá giả bao một bữa cũng được đón nhận vui vẻ mà ít ai thấy ngại.

Dù ở miền nào, chuyến đi có người từ hai, ba nơi cùng về, như nhà ở thành phố đi cùng nhà ở quê, thì mức chi quen của mỗi bên đã khác nhau. Người ở thành phố nên chủ động hỏi mức chi của người ở quê trước, thay vì mặc định theo giá ở nơi mình sống.

Đây là nét thường thấy, tuỳ nhà, tuỳ dòng họ. Hỏi người lớn trong nhà xem trước nay các chuyến đi chung được chia thế nào, rồi theo nếp đó, chỉnh lại nếu có nhà thấy khó.

Khi đã có người phật ý, gỡ thế nào

Nếu sau chuyến đi có người tỏ ý không vui, như thấy mình góp nhiều mà được ít, thấy bị tính tiền phần trẻ con, hay bị trả hộ mà thấy ngại, người giữ quỹ nên gửi lại bảng chi chi tiết, kèm hoá đơn, và hỏi riêng người đó: "Anh thấy chỗ nào chưa hợp lý thì nói em, em tính lại cho anh, lần sau mình bàn kỹ hơn từ đầu."

Nếu chính bạn đã lỡ giành trả rồi làm người khác ngượng, hãy nhắn riêng: "Hôm đó em vội trả, không để ý làm anh chị ngại, em xin lỗi. Em gửi phần đó vào quỹ chung, coi như cả nhà cùng đãi." Chuyển phần mình trả thành của chung là cách gỡ nhẹ nhất.

Còn nếu bạn là người đã ứng tiền mà ngại đòi, đừng để ấm ức tới chuyến sau. Nhắn trong nhóm những người cùng đi, kèm ảnh hoá đơn, giọng báo tin. Người trong họ phần lớn chỉ quên, không ai muốn để bạn chịu thiệt.

Câu hỏi thường gặp

Đi chơi chung với họ hàng thì ai trả tiền?

Nhiều nhà chốt trước khi đi: góp quỹ chung theo người lớn hoặc theo hộ, ông bà và trẻ nhỏ được miễn hoặc tính một phần, có một người giữ quỹ ghi chép. Khoản riêng như mua quà, uống thêm thì ai dùng người ấy trả.

Có nên giành trả tiền khi đi ăn với họ hàng không?

Giành trả trước quầy dễ làm người khác ngượng. Nếu muốn đãi, góp riêng vào quỹ chung qua người giữ quỹ, để bữa ăn vẫn là của cả nhà và không ai thấy mình bị lép.

Mức góp quá sức với nhà mình thì nói sao?

Nói riêng và sớm với người đứng ra rủ, nêu mức nhà mình góp được và đề nghị đi phần ngắn nếu cần. Đừng nói trong nhóm chung và đừng im lặng rồi tìm cớ không đi.

Ông bà muốn trả tiền chuyến đi thì có nên nhận?

Thường cả nhà mời ông bà đi mà không góp. Nếu các cụ vẫn muốn, để các cụ góp một bữa cụ thể hoặc một phần nhỏ, các cụ sẽ vui hơn là bị từ chối hoàn toàn.

Người giữ quỹ cần làm gì sau chuyến đi?

Gửi bảng chi kèm ảnh hoá đơn cho những người cùng đi, báo rõ thừa hay thiếu bao nhiêu và hỏi cả nhà muốn trả lại hay để quỹ cho chuyến sau. Minh bạch giúp chuyến sau mọi người sẵn lòng góp.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138