BietDieu.comBiết Điều
Tết, giỗ và họ hàng

Ăn Tết bên nội hay bên ngoại: vợ chồng chia sao cho hai bên cùng vui

Năm nay ăn Tết bên nội hay bên ngoại: cách vợ chồng bàn từ sớm, các kiểu chia ngày thường gặp, câu nói với bố mẹ bên không được ở lâu và cách gỡ khi một bên tủi.

A young Vietnamese couple, the wife in an apricot orange coat, carry gift bags along a country road lined with rice fields toward a village, wide shot from behind, hazy morning light

Ăn Tết bên nội hay bên ngoại không có đáp án chung; cách êm nhất là vợ chồng bàn với nhau từ tháng Chạp, chọn một kiểu chia (luân phiên theo năm, chia đôi ba ngày Tết, hoặc ưu tiên bên đang có người già yếu), rồi mỗi người tự báo bố mẹ ruột của mình bằng giọng của mình. Bên nào được ở ít hơn thì được gọi điện sớm, được hẹn ngày về cụ thể và được ghé thật, không chỉ được hứa.

Nhiều nơi có nếp "Tết nhà chồng" khá rõ, nhưng ngày nay nhiều gia đình đã chia linh hoạt hơn, vì con cái của cả hai bên đều là con, bố mẹ hai bên đều trông con về. Bài này không bảo bên nào phải nhường, mà đi qua cách bàn, cách nói và cách làm để không ai phải tủi trong mấy ngày quan trọng nhất năm.

Vì sao chuyện này dễ thành cãi nhau

Với bố mẹ, Tết là lúc duy nhất trong năm cả nhà đủ mặt. Một bà mẹ có con gái đi lấy chồng xa thấy mâm cơm chiều ba mươi thiếu con mình, bà buồn thật, dù bà không nói. Một ông bố có con trai ở thành phố, năm nào cũng chờ con dâu về nhà chồng, năm nay nghe tin con đi bên ngoại, ông thấy như nhà mình bị bỏ.

Với vợ chồng trẻ, mỗi người đều mang nỗi lo của bố mẹ mình. Người vợ nhớ mẹ, người chồng nghĩ đến bố. Ai cũng có lý, và khi nói chuyện thì dễ thành "nhà anh" và "nhà em", rồi thành so đếm năm ngoái bên nào được nhiều ngày hơn. Đến khi cãi nhau thì không còn là chuyện Tết nữa mà là chuyện ai coi trọng ai.

Biết điều trong chuyện này là nhìn thấy cả hai cặp bố mẹ cùng đang chờ, và nhận rằng không có cách chia nào làm cả bốn người hài lòng tuyệt đối. Mục tiêu là cách chia mà cả hai vợ chồng cùng bảo vệ được trước bố mẹ mình, chứ không phải cách chia một người thắng.

Các kiểu chia thường gặp

Dưới đây là những cách nhiều gia đình đang làm. Không cách nào đúng cho mọi nhà; chọn theo khoảng cách, sức khoẻ của bố mẹ và nếp của hai bên.

  • Luân phiên theo năm. Năm nay ăn Tết bên nội từ chiều ba mươi tới mùng hai, năm sau bên ngoại. Bên còn lại được về trước Tết vài hôm hoặc sau mùng ba. Hợp với nhà có hai quê cách xa nhau.
  • Chia đôi ba ngày. Chiều ba mươi và mùng một ở một bên, mùng hai sang bên kia. Hợp khi hai quê gần nhau, đi lại trong ngày được. Nhiều nơi quen chiều ba mươi ở nhà nội, mùng hai sang ngoại.
  • Ưu tiên bên neo người. Bên nào bố mẹ già yếu, sống một mình, hoặc chỉ có một mình bạn là con, thì bên đó được ưu tiên. Bên còn nhiều anh chị em ở cùng thì đỡ trống vắng hơn.
  • Đón bố mẹ một bên lên. Ăn Tết ở nhà mình, đón bố mẹ một bên lên chơi, rồi về quê bên kia sau Tết. Hợp với người phải trực Tết hoặc có con nhỏ.
  • Gộp hai bên. Một số gia đình mời bố mẹ hai bên cùng ăn bữa tất niên hoặc bữa mùng một. Cách này hợp khi hai bên thông gia quý nhau, còn nếu chưa thân thì nên hỏi ý trước.

Dù chọn cách nào, nên nói rõ với nhau "năm nay thế này, năm sau thế kia" và giữ đúng. Thứ làm bố mẹ tủi nhất không phải là năm nay không có con, mà là năm nào cũng nghe "năm sau chúng con về" mà không bao giờ về.

Báo bố mẹ thế nào cho khỏi tủi

Nguyên tắc quan trọng nhất: con ruột báo bố mẹ ruột. Người chồng báo bố mẹ mình, người vợ báo bố mẹ mình. Nghe từ con dâu hay con rể câu "năm nay bọn con không về" dễ thành chuyện con dâu, con rể kéo con mình đi; nghe từ chính con mình thì bố mẹ hiểu đó là quyết định của cả hai.

Báo sớm, từ đầu tháng Chạp, để bố mẹ còn sắp xếp việc nhà. Nói lý do cụ thể và nói luôn ngày sẽ về: "Bố mẹ ơi, năm ngoái nhà mình ăn Tết ở đây rồi, năm nay con với vợ về bên ngoại từ hai mươi tám. Mùng bốn chúng con về đây, ở với bố mẹ tới mùng bảy ạ." Có ngày cụ thể là bố mẹ có cái để chờ.

Với bên được ở ít, đừng chỉ gọi điện vào sáng mùng một. Gọi từ chiều ba mươi, cho bố mẹ nghe tiếng các cháu, có thể gọi video lúc cả nhà bên kia đang ăn. Khi về, mang theo một món từ bên kia biếu sang nếu hai bên thông gia quý nhau, và kể chuyện vui chứ đừng kể "bên kia làm cỗ to lắm".

Nếu bố mẹ trách, đừng cãi. Nhận cảm xúc trước: "Con biết mẹ mong, con cũng nhớ mẹ. Mùng bốn con về sớm, mẹ để phần con món canh măng nhé." Rồi giữ đúng lời hẹn. Với người làm dâu, làm rể đang ở bên kia, nên tự gọi chúc Tết bố mẹ chồng hoặc bố mẹ vợ một cuộc riêng, không chỉ đứng sau lưng vợ hoặc chồng nói một câu cho có.

Câu nói dễ làm tủi và câu nói thay

Những câu dưới đây hay buột ra giữa lúc mệt mỏi đi lại, và làm chuyện nhỏ thành to.

TránhThay bằng
"Năm nào cũng bên anh rồi, năm nay phải bên em.""Mình thử luân phiên mỗi năm một bên, anh thấy được không?"
Để vợ hoặc chồng báo hộ bố mẹ mìnhAi báo bố mẹ người nấy
"Bên kia chuẩn bị nhiều lắm, mẹ đừng bày vẽ.""Mẹ nấu món mẹ hay nấu thôi, con thèm nhất món đó."
"Về làm gì đông, chen chúc mệt lắm.""Mùng bốn đường đỡ đông, con về ở lâu với bố mẹ hơn."
Đến bên ít ngày mà ngồi xem điện thoạiBỏ máy xuống, phụ nấu nướng, ra vườn với bố
So đếm "năm ngoái bên anh bốn ngày, bên em hai ngày"Nhìn tổng cả năm, bù bằng những dịp khác như hè, giỗ

Có một điều không cần làm: không cần chia số giờ bằng nhau tuyệt đối. Bố mẹ không đếm giờ, bố mẹ nhớ con có vui khi ở nhà mình không, có giúp được việc gì không.

Nếp nhà mỗi miền và khi hai người khác quê

Ở nhiều vùng phía Bắc và miền Trung, nếp ăn Tết nhà chồng còn khá đậm, đặc biệt ở những nhà con trai trưởng, nơi chiều ba mươi có mâm cơm cả họ. Với những nhà này, việc con dâu về ngoại chiều ba mươi có khi là chuyện lớn, cần bàn kỹ và cần người chồng đứng ra nói với bố mẹ mình.

Ở nhiều nơi phía Nam, việc luân phiên hoặc ăn Tết bên ngoại khá phổ biến, bố mẹ cũng quen hơn với chuyện "năm nay tụi con về ngoại". Tuy vậy, nhà nào có ông bà nội già yếu hoặc đang giữ nhà thờ họ thì vẫn mong con cháu về.

Khi hai người khác miền, ví dụ một người quê phía Bắc, một người quê phía Nam, đi lại một lần mất cả ngày, luân phiên theo năm gần như là cách duy nhất khả thi. Nên nói rõ với cả hai bên từ năm đầu cưới, để không ai hiểu nhầm năm đầu là lệ mãi mãi. Mỗi nhà có nếp riêng, hỏi bố mẹ và người lớn trong họ để biết bên nào đang có chuyện cần mình về hơn.

Khi một bên đã tủi: gỡ thế nào

Nếu đã lỡ để một bên buồn, ví dụ mẹ vợ khóc khi nghe tin không về, hay bố chồng không nghe máy mấy hôm, đừng để qua Tết rồi coi như chuyện cũ. Người con ruột gọi lại, nói chuyện riêng, nhận phần chưa chu đáo: "Mẹ ơi, con biết năm nay con báo muộn quá làm mẹ buồn. Lần sau con sẽ bàn với mẹ sớm hơn." Không cần nhận lỗi thay cho vợ hoặc chồng, cũng không đổ cho người kia.

Sau Tết, về bên đó sớm nhất có thể và ở lâu hơn dự kiến một chút. Làm những việc bố mẹ cần: sửa cái quạt, chở mẹ đi khám, phụ bố dọn vườn. Bố mẹ quên chuyện Tết nhanh hơn khi thấy con về thật và ở thật.

Còn nếu vợ chồng đã cãi nhau to vì chuyện này, nên ngồi lại sau Tết, khi đã bớt mệt, và chốt cách chia cho năm sau bằng lời rõ ràng. Viết ra cũng được. Chuyện nội ngoại năm nào cũng quay lại, giải quyết một lần cho rõ đỡ hơn cãi lại mỗi tháng Chạp.

Khi có con nhỏ, có việc trực Tết hoặc một bên đang có chuyện

Có con nhỏ dưới hai tuổi, chuyện đi lại hai quê trong ba ngày Tết mệt hơn nhiều. Nhiều gia đình chọn ở yên một bên cả kỳ nghỉ cho con đỡ ốm, rồi đưa con về bên kia sau rằm tháng Giêng khi đường vắng. Nếu chọn vậy, nói rõ lý do với bên phải chờ, và gửi ảnh, gọi video cho ông bà thường xuyên trong mấy ngày Tết để ông bà thấy cháu.

Một người phải trực Tết, như làm ở bệnh viện, nhà máy, cửa hàng, thì cách chia thường bị đảo hết. Người còn lại có thể đưa con về một bên trước, người trực về sau, hoặc cả nhà ở lại thành phố và đón bố mẹ một bên lên. Báo sớm cho cả hai bên ngay khi biết lịch trực, đừng đợi sát Tết, vì bố mẹ ở quê thường đã chuẩn bị từ đầu tháng Chạp.

Nếu một bên đang có người ốm nặng hoặc vừa có tang, ưu tiên bên đó là điều phần lớn bố mẹ bên kia đều hiểu. Người con ruột của bên kia nên tự gọi điện nói: "Bố mẹ ơi, năm nay bên ngoại ông đang yếu, con với vợ về bên đó với ông. Ra Tết chúng con về ở với bố mẹ lâu hơn." Bố mẹ biết điều thì không ai giận chuyện con về chăm người ốm.

Câu hỏi thường gặp

Năm nay nên ăn Tết bên nội hay bên ngoại?

Không có đáp án chung. Nhiều gia đình luân phiên theo năm, chia đôi ba ngày Tết hoặc ưu tiên bên có bố mẹ già yếu, neo người. Quan trọng là vợ chồng bàn sớm và cùng bảo vệ cách chia đó trước bố mẹ hai bên.

Ai nên là người báo với bố mẹ khi không về ăn Tết?

Con ruột nên tự báo bố mẹ ruột của mình. Nghe từ chính con mình, bố mẹ dễ hiểu đây là quyết định chung, còn nghe từ con dâu hay con rể thì dễ nghĩ con mình bị kéo đi.

Có nên luân phiên ăn Tết mỗi năm một bên không?

Đây là cách nhiều cặp vợ chồng khác quê hoặc hai quê xa nhau đang làm. Nên nói rõ từ năm đầu với cả hai bên, và bên năm đó ở ít thì được về trước Tết hoặc sau mùng ba có ngày cụ thể.

Bố mẹ trách vì không về ăn Tết thì nói sao?

Đừng cãi, nhận cảm xúc của bố mẹ trước, ví dụ "con biết mẹ mong, con cũng nhớ mẹ", rồi nêu ngày cụ thể sẽ về và giữ đúng lời. Bố mẹ cần một ngày để chờ hơn một lời giải thích.

Nhà chồng có nếp ăn Tết nhà chồng thì con dâu có được về ngoại không?

Tuỳ nếp mỗi nhà và cách vợ chồng bàn. Nhiều nhà chấp nhận con dâu về ngoại từ mùng hai, hoặc luân phiên theo năm. Người chồng nên là người đứng ra nói với bố mẹ mình, không để vợ tự xin.

Vợ chồng cãi nhau vì chuyện ăn Tết bên nào thì gỡ ra sao?

Tạm gác lại trong mấy ngày Tết, sau đó ngồi bàn khi đã bớt mệt và chốt cách chia cho những năm sau bằng lời rõ ràng. Tránh so đếm năm trước bên nào được nhiều ngày hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138