Viếng ở nhà tang lễ thành phố, bạn nên đến trong khung giờ viếng ghi trên cáo phó, tìm đúng phòng theo tên người mất, xếp hàng hoặc đi theo đoàn khi ban lễ tang gọi, viếng gọn trong vài phút, chia buồn ngắn với gia đình rồi ra về. Ở đây gần như không ai ngồi lại lâu, vì gia đình thuê phòng theo giờ và sau mình còn nhiều đoàn khác chờ.
Nhiều người quen đám ở nhà, ở quê, tới nhà tang lễ thì lúng túng: sảnh đông, mấy đám cạnh nhau, loa gọi tên, bảo vệ nhắc chỗ đỗ xe. Bài này đi theo trình tự người đến viếng sẽ gặp, có câu nói mẫu và cách gỡ khi đến muộn hay đi nhầm phòng.
Vì sao viếng ở nhà tang lễ lại phải gọn hơn
Ở nhà tang lễ, gia đình chỉ có một khoảng thời gian nhất định trong phòng, thường là vài tiếng buổi sáng hoặc buổi chiều, trước giờ đưa đi an táng hay hoả táng. Trong khoảng đó họ phải đón hết khách, từ họ hàng, hàng xóm, bạn bè tới các đoàn cơ quan. Mỗi phút một người khách đứng nói chuyện dài là một đoàn khác phải đứng chờ ngoài cửa.
Ban lễ tang, thường là người của nhà tang lễ hoặc người được gia đình nhờ, điều phối mọi việc: đọc tên đoàn, mời vào, mời ra, nhắc giờ. Họ không khó tính, chỉ là họ phải giữ nhịp để đám kịp giờ. Khách biết điều là khách đi theo nhịp đó mà không cần nhắc.
Người nhà lúc này cũng ở trạng thái khác đám ở nhà. Họ đứng gần như liên tục để đáp lễ, nhiều người không kịp ăn uống. Câu chia buồn ngắn, cái cúi đầu và việc bạn lui ra đúng lúc là thứ giúp họ nhiều nhất. Nếu bạn thân, muốn ngồi với họ lâu hơn, hãy chọn dịp khác, như mấy hôm sau đám, lúc gia đình đã về nhà.
Từ bãi xe tới cửa phòng viếng
Phần lớn sự lúng túng ở nhà tang lễ xảy ra trước khi bạn kịp vào tới phòng.
- Đọc lại cáo phó trước khi đi. Ghi nhớ tên nhà tang lễ, số phòng hoặc tên nhà, khung giờ viếng, giờ đưa. Cùng một nhà tang lễ có thể có nhiều nơi khác nhau, đi nhầm là mất mười lăm phút.
- Đỗ xe đúng chỗ bảo vệ chỉ. Không đỗ trước cửa phòng viếng, không chờ người quen ở lối xe ra vào.
- Hỏi theo tên người mất, không hỏi theo tên người quen. Anh cho em hỏi phòng viếng bác C, giờ viếng sáng nay ở đâu ạ? Bảo vệ và nhân viên nắm theo tên người mất.
- Đến cửa phòng, đứng chờ ngoài cho tới khi được mời. Nếu có bàn nhận lễ, ghi sổ, ghé đó trước, ghi tên và đưa phong bì bằng hai tay.
- Tắt chuông điện thoại, bỏ mũ, tháo kính râm. Việc này làm ở ngoài sảnh, đừng để tới lúc vào trong mới loay hoay.
Áo sáng màu kiểu áo sơ mi trắng trơn hay áo đen là lựa chọn quen thuộc ở nhà tang lễ, nhất là với người đi từ chỗ làm tới. Đừng mặc đồ thể thao, váy ngắn hay áo màu chói.
Đi theo đoàn hay đi một mình
Nếu bạn đi cùng cơ quan, lớp cũ hay hội đồng hương, sẽ có một người làm trưởng đoàn. Trưởng đoàn báo tên đoàn với ban lễ tang, cầm hương hoặc vòng hoa đi đầu, nói lời chia buồn với gia đình. Bạn đi phía sau, đứng thành hàng, cúi đầu theo nhịp người đầu, không cần nói gì nếu không được mời. Ra khỏi phòng thì đi theo đoàn, đừng tách lẻ đứng lại nói chuyện riêng với người nhà khi đoàn sau đã vào.
Nếu bạn đi một mình hoặc vài người, sẽ được xếp vào lượt khách lẻ, có khi gộp với vài người lạ khác. Đứng vào hàng, khi được mời thì vào, nhận hương, thắp, vái, rồi đi một vòng qua hàng gia đình để chia buồn. Ở chỗ gia đình đứng, bạn chỉ dừng trước người mình quen, nói một câu ngắn, cúi đầu với những người còn lại.
Nếu bạn thân với gia đình mà đi theo đoàn cơ quan, viếng xong cùng đoàn, rồi chờ một lúc vắng khách quay lại riêng. Lúc đó mới là lúc nói thêm vài câu, hỏi gia đình có cần giúp gì. Đừng dùng lượt viếng của cả đoàn để nói chuyện riêng.
Câu nói mẫu ở nhà tang lễ
Thời gian đứng trước gia đình chỉ chừng nửa phút. Vài câu chọn sẵn sẽ đỡ lúng túng:
- Bạn của người con: Mình thương cậu lắm. Xong việc cậu nhắn mình, mình qua nhà.
- Đồng nghiệp cũ của người mất, nói với người vợ: Cháu từng làm cùng chú mấy năm, chú dạy cháu nhiều. Cháu xin chia buồn với cô và gia đình.
- Khi ban lễ tang mời ra mà mình còn muốn nói thêm: Dạ cháu ra ngay ạ. Rồi quay lại người nhà: Chiều em gọi anh nhé.
- Khi gặp người quen ngoài sảnh: Mình vào viếng xong rồi ra nói chuyện sau nhé. Không đứng hỏi han ồn ào ngay cửa phòng.
- Khi đến muộn, gia đình đang chuẩn bị đưa: Cháu đến muộn, cháu xin phép đứng đây tiễn bác.
Nếu gia đình là người nói nhiều, giữ bạn lại để kể, cứ đứng nghe, ban lễ tang sẽ tự điều chỉnh. Đừng là người chủ động kéo dài.
Những điều khiến gia đình và ban lễ tang khó chịu
Nhà tang lễ đông người, có mấy thói quen nhỏ khiến người ta phiền mà khách không để ý.
| Tránh | Thay bằng |
|---|---|
| Đứng tụm năm tụm ba trước cửa phòng hỏi han, cười nói | Chào nhanh rồi ra khu vực sảnh xa hơn hoặc ra ngoài |
| Đi vào phòng đám bên cạnh vì thấy đông, rồi mới phát hiện nhầm | Hỏi theo tên người mất, nhìn kỹ ảnh trước khi bước vào |
| Chụp ảnh nhóm, chụp ảnh tự sướng ở sảnh | Cất điện thoại, nếu đoàn cần ảnh làm bằng chứng thì để một người chụp lặng lẽ, không tạo dáng |
| Đứng mãi ở hàng gia đình nói chuyện dài | Một câu ngắn, hẹn gặp sau |
| Gọi điện, nghe điện thoại trong phòng viếng | Ra hẳn bên ngoài rồi mới nghe |
| Hỏi người nhà vì sao chọn hoả táng hay an táng | Không hỏi, đó là việc của gia đình |
Có những đám mà gia đình xin không nhận phúng viếng hoặc không nhận vòng hoa, cáo phó thường ghi rõ. Khi đã ghi như vậy, làm đúng theo ý gia đình là cách tôn trọng nhất, đừng cố gửi bằng được.
Nhà tang lễ ở các miền thường khác nhau chỗ nào
Ở các thành phố lớn phía Bắc thường thấy khung giờ viếng ngắn, xếp lịch kín, nhiều đoàn cơ quan, ban lễ tang đọc tên từng đoàn qua loa. Khách đến đúng giờ, ít ai ở lại tới lúc đưa đi nếu không phải người thân.
Ở nhiều thành phố miền Trung không ít gia đình vẫn tổ chức tại nhà, nhà tang lễ chỉ dùng khi nhà chật hoặc ở chung cư. Khách nên đọc kỹ cáo phó vì có đám viếng ở nhà, đưa từ nhà tang lễ, hay ngược lại.
Ở nhiều thành phố phía Nam nhà quàn hoặc nhà tang lễ có thể để linh cữu vài ngày, khách ghé buổi tối ngồi với gia đình một lúc là chuyện thường, không vội như phía Bắc. Dù vậy vẫn nên hỏi gia đình giờ nào tiện.
Điểm chung: ở bất cứ đâu, khung giờ và cách thức là do gia đình quyết. Nếu bạn không chắc giờ nào nên đến, nhắn hỏi một người trong nhà là cách chắc nhất, đừng đoán theo thói quen ở quê mình.
Đưa người già hoặc trẻ nhỏ cùng đi viếng
Nhiều khi bạn là người chở bố mẹ, ông bà đến nhà tang lễ, vì người lớn tuổi trong nhà mới là người thân với gia đình có tang. Lúc đó vai của bạn là người đỡ, không phải khách chính. Cho người lớn xuống xe sát cổng rồi mới đi gửi xe, dìu họ vào, đứng phía sau họ khi viếng, để họ là người nói lời chia buồn. Mang theo chai nước nhỏ, khăn giấy, và để ý ghế ngồi ở sảnh vì người già đứng chờ lâu rất mệt.
Nếu ông bà muốn ngồi lại lâu với gia đình người mất vì là bạn cũ, cứ để họ ngồi, bạn ra ngoài chờ, đừng giục. Với người lớn tuổi, có khi đó là lần gặp cuối cùng với cả một lớp bạn bè cùng thời. Khi ra về, bạn nói đỡ một câu: Dạ, bà cháu xin phép về trước, bà dặn cả nhà giữ sức ạ.
Với trẻ nhỏ, nhà tang lễ đông và nghiêm, trẻ dễ sợ hoặc chạy nhảy. Nếu không bắt buộc, nên gửi con ở nhà. Nếu phải mang theo, dặn con trước ở ngoài xe rằng chỗ mình sắp vào là nơi mọi người đang buồn, cần đi nhẹ nói khẽ, rồi viếng nhanh và về sớm.
Đến muộn, đi nhầm phòng hay lỡ làm sai thì gỡ thế nào
Đến khi đã hết giờ viếng, gia đình đã đưa đi: đừng đuổi theo ra nơi hoả táng nếu không được mời. Nhắn ngay cho người nhà mình quen: Em đến nhà tang lễ thì cả nhà đã đưa bác đi, em xin lỗi anh. Mấy hôm nữa em qua nhà thắp hương cho bác. Rồi giữ đúng lời hẹn đó.
Lỡ đi nhầm vào phòng viếng của đám khác: cúi đầu, lùi ra nhẹ nhàng. Nếu đã cầm hương, cứ thắp với lòng thành rồi xin lỗi người trực. Không ai trách một người lạ đến viếng nhầm mà vẫn giữ lễ.
Lỡ quên mang phong bì khi nhà mình có lệ phúng: không cần vội đi tìm chỗ mua, cứ vào viếng với lòng thành. Vài hôm sau, khi qua nhà thắp hương hoặc gặp người nhà, đưa sau kèm một câu: Hôm ấy em vội quá, nay em gửi gia đình chút lễ. Gia đình nhớ việc bạn có mặt hơn là phong bì đến lúc nào.
Lỡ để ban lễ tang phải nhắc vì đứng lâu, nói to: nói khẽ một câu xin lỗi và làm theo. Sau đám, nếu thấy mình đã làm gia đình phiền, một tin nhắn ngắn là đủ, không cần giải thích dài làm họ phải trả lời.
Câu hỏi thường gặp
Viếng ở nhà tang lễ nên đến lúc nào?
Đến trong khung giờ viếng ghi trên cáo phó, tốt nhất là không sát giờ kết thúc. Tránh đến đúng giờ gia đình làm lễ chính hoặc chuẩn bị đưa đi, vì lúc đó ban lễ tang thường dừng nhận khách lẻ.
Ở nhà tang lễ có cần ngồi lại sau khi viếng không?
Thường là không. Viếng xong, chia buồn ngắn với gia đình rồi ra về là phải phép. Nếu bạn thân với gia đình, có thể chờ lúc vắng khách quay lại nói chuyện thêm, hoặc hẹn qua nhà vào mấy hôm sau.
Đi theo đoàn cơ quan thì có cần nói lời chia buồn riêng không?
Trưởng đoàn nói thay cả đoàn. Bạn chỉ cần cúi đầu theo nhịp. Nếu bạn quen riêng người nhà, có thể nhắn tin chia buồn riêng hoặc quay lại sau khi đoàn đã viếng xong, không dùng lượt của cả đoàn.
Mặc áo trắng đi viếng ở nhà tang lễ có được không?
Ở nhiều nơi, áo sơ mi trắng trơn hoặc áo đen là lựa chọn quen thuộc khi đi viếng ở thành phố. Quan trọng là kín đáo, trơn màu, không in hình chữ nổi bật. Nếu không chắc, chọn màu đen hoặc xám đậm.
Đến nhà tang lễ mà gia đình đã đưa đi thì làm gì?
Không đuổi theo nếu không được mời. Nhắn tin chia buồn với người nhà mình quen, hẹn mấy hôm sau qua nhà thắp hương. Khi qua nhà, gửi lễ nếu nhà mình có lệ phúng, ngồi với gia đình một lúc rồi về.
Cáo phó ghi không nhận phúng viếng thì có nên gửi phong bì không?
Không nên. Gia đình đã ghi rõ thì làm theo là tôn trọng họ nhất. Bạn chỉ cần đến viếng, nói một câu chia buồn. Nếu muốn giúp thêm, hỏi người nhà sau đám xem có việc gì cần đỡ.