BietDieu.comBiết Điều
Làm rể và ở chung với bố mẹ

Về nội về ngoại cho đều: chia cuối tuần, ngày nghỉ và quà mang về hai bên

Hai bên nội ngoại cùng mong con cháu về, vợ chồng lại chỉ có vài ngày nghỉ. Cách chia lịch, chia quà, nói gì khi một bên trách để không ai thấy bị thiệt.

A young Vietnamese couple walk a dirt village path toward a tiled-roof house carrying cloth bags of fruit, husband in a maroon sweater, rear view, soft overcast morning

Về nội về ngoại cho đều không có nghĩa là chia ngày nghỉ đúng một nửa, mà là để cả hai bên cùng thấy mình được nghĩ tới: vợ chồng lên lịch cả năm từ đầu, nói lịch ấy cho hai bên biết, quà và lời hỏi thăm không chênh lệch, và người con ruột của mỗi bên chịu trách nhiệm giải thích với bố mẹ mình khi một bên phải nhường.

Vợ chồng đi làm có ít ngày nghỉ, hai nhà lại ở hai nơi, có khi cách nhau vài tỉnh. Lần này về nội thì bên ngoại buồn, lần sau về ngoại thì bên nội trách. Bài này nói cách chia lịch theo năm, chuyện quà mang về, câu nói khi một bên phật ý, những thói quen dễ gây hiểu lầm và khác biệt giữa các vùng. Riêng chuyện ăn Tết ở bên nào là một đề lớn, bài này chỉ nhắc qua; trọng tâm là ngày thường, cuối tuần và các kỳ nghỉ dài.

Mỗi bên bố mẹ đang đếm điều gì

Bố mẹ hai bên không cầm lịch ngồi đếm, nhưng họ nhớ. Mẹ chồng nhớ hè năm ngoái con về bên ngoại cả tuần mà bên nội có hai hôm. Mẹ vợ nhớ lần cháu ốm, con gái gọi về bên nội nhờ trước. Những điều nhỏ ấy tích lại, đến một ngày bật ra thành câu trách, mà người nghe thì không hiểu sao bố mẹ lại nhớ lâu thế.

Phần lớn bố mẹ không trách vì con về ít, mà vì cảm giác bên kia được ưu tiên hơn. Một bên được về ba ngày, bên này một ngày, bố mẹ có thể chấp nhận nếu biết lý do. Nhưng nếu bên này chỉ được báo vào phút chót, hoặc biết qua người khác, thì một ngày cũng thành tủi.

Người con ruột thường không thấy vấn đề, vì với mình về nhà mình là tự nhiên. Người con dâu hoặc con rể lại hay kẹt: muốn về bên mình nhiều hơn mà ngại, hoặc thấy mình về bên kia mãi mà bên mình chẳng ai nhắc. Hai vợ chồng cần thấy cảm giác của nhau trước khi đi xử lý cảm giác của bố mẹ.

Lên lịch cả năm từ đầu

Cách đỡ cãi nhất là đừng quyết từng lần. Đầu năm, hai vợ chồng ngồi với nhau một buổi, xếp lịch cả năm.

  1. Liệt kê các dịp cố định. Ngày giỗ lớn của hai họ, sinh nhật hoặc mừng thọ bố mẹ hai bên, các kỳ nghỉ lễ dài, hè của con.
  2. Xếp dịp quan trọng của bên nào cho bên ấy. Giỗ ông nội thì về nội, mừng thọ bà ngoại thì về ngoại. Đây là phần không cần bàn.
  3. Chia luân phiên các kỳ nghỉ dài. Ví dụ năm nay lễ dài tháng tư về nội, nghỉ lễ tháng chín về ngoại, năm sau đổi lại. Hè của con có thể chia mỗi bên một tuần.
  4. Tính đến khoảng cách. Bên ở gần có thể về thường xuyên mà mỗi lần ngắn; bên ở xa về ít lần mà mỗi lần dài. Đều là đều về sự quan tâm, không phải đều về số ngày.
  5. Nói lịch cho hai bên cùng biết. Người con ruột báo cho bố mẹ mình từ đầu năm, nhắc lại trước mỗi dịp. Bố mẹ biết trước thì có thời gian chuẩn bị, cũng đỡ cảm giác bị bỏ.
  6. Để dành một hai lần "không có lịch". Bố mẹ ốm, nhà có việc bất ngờ, cần về ngay. Có khoảng dự phòng thì không phải lấy mất phần của bên kia.

Nếu một bên neo người, ví dụ bố mẹ vợ chỉ có một con gái, hoặc bố mẹ chồng già yếu, vợ chồng có thể thoả thuận ưu tiên bên ấy nhiều hơn. Khi đó, người con ruột bên còn lại cần nói với bố mẹ mình lý do, để không ai nghĩ người con dâu hoặc con rể kéo về phía mình.

Câu nói mẫu khi một bên trách

Mẹ chồng trách "dạo này toàn về bên ngoại": Người chồng nói: "Mẹ ơi, bên ngoại mấy tháng nay bà yếu nên chúng con về nhiều hơn. Lễ tháng chín này chúng con về với bố mẹ cả bốn ngày, con báo trước để mẹ biết." Lý do thật kèm lịch cụ thể.

Mẹ vợ trách "lấy chồng rồi là quên nhà": Người vợ nói: "Không đâu mẹ, chúng con xếp lịch rồi, hè này cháu về với ông bà ngoại một tuần. Tuần nào con cũng gọi cho mẹ mà." Không đổ cho chồng.

Con dâu hoặc con rể muốn xin về bên mình: "Anh ơi, đợt này bố em hơi mệt, em muốn về bên ngoại thêm một hôm, anh nói với bố mẹ giúp em nhé." Xin chồng hoặc vợ nói với bố mẹ bên kia, không tự thông báo.

Khi họ hàng bên nội nói bóng gió: Người con ruột đỡ lời: "Dạ, nhà cháu chia lịch đều hai bên rồi bác ạ, có gì bác cứ hỏi cháu." Không để người con dâu hoặc con rể phải tự giải thích.

Khi về bên này mà bên kia gọi: "Dạ con đang ở bên nội, cuối tuần sau chúng con về với bố mẹ ạ. Bố mẹ có cần gì để con mua mang về." Nói thật mình đang ở đâu, không giấu.

Quà mang về hai bên: điều nên để ý

Quà không cần đắt, nhưng hai bên hay so với nhau, dù không nói ra. Các ví dụ dưới đây chỉ để minh hoạ, tuỳ hoàn cảnh, độ thân và tập quán nơi mình sống.

ChuyệnDễ gây hiểu lầmCách làm đỡ vướng
Giá trị quàMột bên được quà to, bên kia quà nhỏGiữ mức tương đương, hoặc khác loại nhưng cùng tầm
Ai đưa quàCon ruột đưa hết, con dâu hoặc con rể đứng ngoài như kháchĐể người con dâu hoặc con rể tự trao quà cho bố mẹ bên kia
Khoe quà bên này với bên kiaBên kia nghe thành so sánhKhông kể quà bên này ở bên kia
Tiền biếuBên được biếu ít thấy bị coi nhẹVợ chồng bàn chung, nếu khác nhau thì có lý do rõ
Quà từ quê bên này mang sang bên kiaThường được quýMang đặc sản của quê mình biếu bố mẹ bên kia

Có những nhà điều kiện hai bên rất khác nhau, một bên khá giả, một bên khó khăn. Lúc ấy "đều" không phải là ngang tiền, mà là ngang tình: bên khá giả có thể không cần quà, nhưng cần con về; bên khó khăn có thể cần vợ chồng đỡ thêm, và bên kia không cần biết chi tiết.

Thói quen nhỏ dễ gây hiểu lầm

Đăng ảnh chuyến về bên này lên mạng mà quên đăng ảnh bên kia. Bố mẹ có khi không dùng mạng, nhưng anh chị em trong nhà thì xem và kể lại. Nếu đăng, đăng cả hai bên, hoặc không đăng cả hai.

Gọi điện cho bên này hằng ngày, bên kia mỗi tuần một lần. Không cần ngang nhau, nhưng người con dâu hoặc con rể nên tự gọi hỏi thăm bố mẹ bên kia vài lần mỗi tháng, không chỉ để chồng hoặc vợ gọi. Một cuộc gọi năm phút do chính con dâu, con rể gọi có giá trị hơn mười cuộc gọi chuyển máy.

Để con cái gọi ông bà bên này thân mật, bên kia xa cách. Trẻ nhỏ học từ bố mẹ: nghe bố mẹ nhắc đến bên nào nhiều, con gần bên ấy hơn. Kể chuyện ông bà hai bên cho con nghe, để ảnh ông bà hai bên trong nhà. Đó là việc nhỏ nhưng ông bà hai bên đều thấy.

Khi hai bên cùng có việc một lúc

Lịch đẹp đến mấy cũng có lúc vỡ: giỗ bên nội trùng ngày cưới em họ bên ngoại, bố chồng ốm đúng tuần đã hẹn về ngoại, hai bên cùng mời về trong một kỳ nghỉ ngắn. Những lúc đó, vợ chồng thường cãi nhau không phải vì không thương bên kia, mà vì mỗi người thấy bên mình đang bị đặt xuống sau.

Một cách nhiều nhà làm được: xét việc nào không dời được và việc nào cần mặt ai. Người ốm, người mất, đám tang luôn đi trước mọi lịch đã hẹn. Giỗ có thể về sớm một hôm, cưới có thể về đúng hôm cưới rồi đi. Nếu thật sự không chia được, vợ chồng có thể tách nhau một ngày, mỗi người đại diện một bên, miễn là cả hai bên đều có người nhà mình có mặt và có lời hỏi thăm của người còn lại.

Khi đã phải chọn, người con ruột của bên bị nhường là người gọi điện thưa trước, không để bố mẹ biết qua người khác: "Mẹ ơi, tuần này bên ngoại bà ốm nặng, chúng con phải về bên đó. Giỗ ông con xin phép về sớm hôm trước để phụ mẹ, hôm giỗ con có mặt, còn vợ con ở lại với bà, cô ấy gửi lời xin lỗi bố mẹ." Nói rõ, có lịch bù, có lời của người vắng mặt, thì bên nào cũng hiểu được.

Khác biệt giữa các vùng và cách gỡ khi lỡ chênh

Ở nhiều nhà miền Bắc, quan niệm con dâu về nhà chồng còn khá rõ, bên nội thường được ưu tiên vào các dịp giỗ chạp. Ở miền Trung, nhiều gia đình trọng lễ nghĩa hai bên, ngày giỗ bên nào cũng mong con cháu có mặt đông đủ. Ở nhiều nhà miền Nam, việc vợ chồng về bên ngoại nhiều là chuyện bình thường, bố mẹ chồng ít để ý hơn. Những điều này chỉ là thường thấy, tuỳ làng, tuỳ nhà, và đang đổi dần theo cách sống của các cặp vợ chồng trẻ.

Lỡ để một bên tủi, gỡ bằng việc làm chứ không bằng lời giải thích dài. Gọi điện xin lỗi một câu, rồi đặt ngay lịch về: "Bố mẹ ơi, đợt vừa rồi chúng con về bên ngoại lâu, để bố mẹ chờ. Chủ nhật này chúng con về ăn cơm với bố mẹ, con xin mẹ món canh chua nhé." Việc nhờ mẹ nấu món mình thích là cách nói "con nhớ nhà" mà không cần nói ra.

Nếu hai bên bố mẹ đặt con vào thế phải chọn, nói những câu so bì nặng nề, vợ chồng giữ lập trường chung: chúng con thương hai bên như nhau và đã chia lịch rồi. Mỗi người nói với bố mẹ mình. Không ai phải chịu trách móc thay người kia.

Câu hỏi thường gặp

Về bên nội và bên ngoại thế nào cho công bằng?

Lên lịch cả năm từ đầu, xếp dịp quan trọng của bên nào cho bên ấy, luân phiên các kỳ nghỉ dài và báo lịch cho hai bên cùng biết. Công bằng là cả hai cùng được nghĩ tới, không nhất thiết đúng một nửa số ngày.

Bố mẹ chồng trách vợ chồng về bên ngoại nhiều thì ai nên nói?

Người chồng là con ruột nên nói với bố mẹ mình, kèm lý do thật và lịch về sắp tới. Người vợ không nên phải tự giải thích, vì dễ bị nghe thành bênh nhà mình.

Một bên ở gần, một bên ở xa thì chia thế nào?

Bên gần về thường xuyên mà ngắn, bên xa về ít lần mà dài hơn. Giữa các lần về, gọi điện hỏi thăm bên xa đều đặn, và người con dâu hoặc con rể tự gọi chứ không chỉ để vợ hoặc chồng gọi.

Quà về hai bên có cần giống nhau không?

Không cần giống, nhưng nên tương đương và không đem quà bên này kể ở bên kia. Mức quà tuỳ hoàn cảnh, độ thân và tập quán nơi mình sống, quan trọng hơn là con về và hỏi han.

Bố mẹ vợ chỉ có một con gái thì có nên ưu tiên bên ngoại không?

Có thể, nếu vợ chồng thống nhất. Khi đó người chồng nói rõ với bố mẹ mình lý do để bên nội hiểu, và vẫn giữ những dịp quan trọng của bên nội như giỗ, mừng thọ.

Lỡ để một bên buồn vì về ít thì làm sao?

Gọi điện xin lỗi ngắn gọn rồi đặt ngay một lịch về cụ thể trong thời gian gần. Bố mẹ cần thấy việc làm hơn là lời giải thích, và một bữa cơm sớm thường gỡ được nhiều hơn mọi câu phân trần.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138