BietDieu.comBiết Điều
Làm rể và ở chung với bố mẹ

Ở chung với bố mẹ chồng: tiền ăn, giờ giấc và chuyện riêng tư nói sao cho êm

Ba chuyện nên nói rõ ngay tháng đầu khi về ở chung với bố mẹ chồng: góp tiền ăn, giờ giấc, khách khứa và cánh cửa phòng riêng. Có câu nói mẫu cho từng lúc.

Three generations of a Vietnamese family share dinner at a small apartment dining table, young husband in a forest green shirt passing rice bowls, overhead view, warm evening lamp light

Ở chung với bố mẹ chồng êm hay không thường được quyết định ngay trong tháng đầu, ở ba chuyện: góp tiền ăn và điện nước thế nào, giờ giấc của mỗi người ra sao, và vợ chồng giữ khoảng riêng ở đâu. Ba chuyện này nên được vợ chồng bàn với nhau trước, rồi người con trai mở lời với bố mẹ mình, người vợ ngồi cùng và góp lời, chứ không để một người tự xoay xở.

Phần lớn va chạm khi ở chung không đến từ chuyện lớn mà từ những thứ không ai nói ra: con dâu không biết có nên đưa tiền chợ, mẹ chồng không biết con về muộn có cần để phần cơm, bố chồng thấy cửa phòng con đóng suốt thì nghĩ con ngại mình. Bài này đi qua từng chuyện một, kèm câu nói mẫu theo vai, những câu nên tránh và cách gỡ khi lỡ để bố mẹ phật lòng. Cách làm áp dụng cả khi đôi vợ chồng về ở chung với bố mẹ vợ, chỉ đổi vai người mở lời.

Mỗi người trong nhà đang lo điều gì

Bố mẹ chồng đã sống trong căn nhà ấy hai ba chục năm với nếp riêng: mấy giờ ăn cơm, ai đi chợ, đèn hành lang tắt lúc nào, khách đến thì ngồi ở đâu. Khi con trai lấy vợ về ở cùng, họ vừa mừng vừa lo. Mừng vì nhà đông vui, lo vì không biết con dâu có quen nếp nhà mình không, và một nỗi lo ít ai nói thành lời: sợ mình thành người thừa trong chính nhà mình, hoặc sợ bị coi là khó tính nếu góp ý.

Người con dâu về một nơi mà mọi thứ đã sắp sẵn. Muốn đỡ việc thì sợ làm sai cách, đứng ngoài thì sợ bị chê lười. Muốn đưa tiền chợ thì sợ bố mẹ nghĩ mình sòng phẳng quá, không đưa thì sợ bị nghĩ là ăn bám. Phần lớn sự căng thẳng của con dâu trong tháng đầu là vì không ai nói luật chơi.

Người con trai thường nghĩ "nhà mình mà, có gì đâu", và chính cái nghĩ đó làm anh im lặng đúng lúc cần lên tiếng. Biết điều trong hoàn cảnh này là cả hai vợ chồng cùng hiểu: bố mẹ không cần con hoàn hảo, bố mẹ cần biết con nghĩ gì. Nói ra sớm một lần nhẹ nhàng thì đỡ hơn mười lần ấm ức ngầm. Người mở lời nên là con ruột, vì cùng một câu nói, con ruột nói thì là chuyện nhà, con dâu nói thì dễ bị nghe thành đòi hỏi.

Chuyện tiền ăn, điện nước: các bước mở lời

Chuyện tiền là chuyện khó nói nhất nhưng cũng dễ giải quyết nhất nếu làm theo thứ tự. Các con số dưới đây là ví dụ giả định, tuỳ hoàn cảnh, độ thân và tập quán nơi mình sống.

  1. Vợ chồng thống nhất trước một con số. Ngồi với nhau một tối, tính xem mỗi tháng nhà dùng hết bao nhiêu tiền chợ, điện, nước, mạng. Ví dụ giả định cả nhà năm người tiêu khoảng 8 triệu mỗi tháng, vợ chồng có thể đề nghị góp 4 triệu, hoặc nhận hẳn tiền điện nước cộng một phần tiền chợ.
  2. Con trai mở lời vào lúc nhà yên. Không nói ngay bữa cơm có khách, không nói lúc mẹ vừa đi chợ về mệt. Thường hợp nhất là buổi tối sau khi dọn dẹp, cả nhà ngồi uống nước.
  3. Nói theo hướng "góp", không phải "trả". Bố mẹ dễ nhận một khoản con góp vào nhà chung hơn là một khoản tiền thuê chỗ ở.
  4. Để bố mẹ chọn cách nhận. Có nhà muốn con đưa tiền mặt cho mẹ đầu tháng, có nhà muốn con tự trả hoá đơn, có nhà muốn con thỉnh thoảng đi chợ thay. Hỏi chứ không áp đặt.
  5. Hẹn ba tháng sau xem lại. Câu này giúp bố mẹ không ngại: nếu thấy chưa hợp thì còn chỉnh, không phải chốt mãi.

Nếu bố mẹ nhất quyết không nhận, đừng đẩy qua đẩy lại trên bàn. Bạn vẫn có thể góp theo cách khác: nhận đóng tiền điện, mua gạo, mua đồ dùng chung, cuối tuần đi chợ một buổi. Điều bố mẹ cần thấy là con có để tâm, không phải là con sòng phẳng từng đồng.

Câu nói mẫu cho từng lúc

Con trai mở lời chuyện tiền: "Bố mẹ ơi, vợ chồng con bàn rồi, mỗi tháng chúng con góp vào tiền chợ với điện nước một ít cho bố mẹ đỡ lo. Bố mẹ thấy đưa mẹ đầu tháng hay chúng con tự đóng hoá đơn thì tiện hơn ạ?" Câu hỏi cuối để bố mẹ được quyết, không thấy bị con sắp đặt.

Khi mẹ chồng gạt đi: Người vợ nói thêm: "Dạ, mẹ cứ cầm cho chúng con yên tâm ạ. Ở với bố mẹ là chúng con được nhiều rồi, góp một phần thì chúng con mới thấy mình là người trong nhà." Câu này khéo vì nó đặt việc góp tiền thành chuyện "được làm người nhà".

Báo về muộn: Nhắn trước giờ cơm, không nhắn lúc cả nhà đã ngồi vào mâm: "Mẹ ơi, tối nay con họp muộn, mẹ đừng phần cơm con nhé, con ăn ngoài rồi về ạ." Một câu báo trước nhẹ hơn mười câu xin lỗi sau.

Khi bạn bè muốn đến chơi: "Bố mẹ ơi, thứ bảy này có mấy đứa bạn con muốn qua chơi, tầm bảy giờ đến, chín giờ về. Bố mẹ có kế hoạch gì hôm đó không ạ?" Báo trước hai ba ngày, nói rõ mấy người, mấy giờ về, và hỏi xem bố mẹ có bận không.

Khi muốn có buổi tối riêng: Người con trai nói: "Tối nay vợ chồng con đi ăn với nhau, bố mẹ ăn trước đừng đợi nhé. Mai chúng con nấu bữa tối cho cả nhà." Câu hứa ở cuối làm buổi tối riêng không thành việc bỏ bố mẹ.

Giờ giấc, khách khứa và cánh cửa phòng

Ở chung, giờ giấc là thứ lộ ra hằng ngày. Bố mẹ lớn tuổi thường ngủ sớm, dậy sớm; vợ chồng trẻ đi làm về muộn, tắm giặt lúc mười giờ đêm, sáng cuối tuần muốn ngủ nướng. Không ai sai, chỉ là lệch nhau. Việc của bạn là để những tiếng động của mình không rơi vào giờ ngủ của bố mẹ: máy giặt bật trước chín giờ tối hoặc hẹn giờ chạy sáng, đi lại nhẹ, đóng cửa không sập. Cuối tuần muốn dậy muộn thì tối hôm trước nói một câu, sáng ra không ai đứng gọi cửa.

Cánh cửa phòng là chỗ nhiều nhà vướng mà không gọi tên được. Vợ chồng trẻ quen đóng cửa, bố mẹ quen nhà mở cửa thông thoáng. Bố mẹ gõ cửa mà con ngái ngủ trả lời cộc, hoặc mẹ vào dọn phòng giúp lúc con đi làm, đều có thể thành chuyện. Cách êm nhất là người con trai nói một lần, nhẹ, bằng lý do thực tế: "Mẹ ơi, phòng chúng con để đồ hơi bừa, mẹ cứ để chúng con tự dọn, mẹ dọn mệt mà chúng con lại không tìm thấy đồ." Đừng nói "mẹ đừng vào phòng con".

Khách khứa thì hai chiều. Khách của bố mẹ đến, vợ chồng trẻ ra chào, rót nước rồi có thể xin phép vào phòng, không cần ngồi suốt. Khách của mình đến thì báo trước, dọn phòng khách sau khi về, không để bố mẹ phải dọn tàn tiệc. Bạn bè ngủ lại qua đêm là chuyện nên hỏi trước, nhiều nhà không quen có người lạ ngủ trong nhà.

Câu dễ làm bố mẹ phật lòng và cách nói khác

Phần lớn câu gây phật lòng không ác ý, chỉ là nói theo thói quen của người trẻ. Đổi cách nói một chút là khác hẳn.

TránhVì sao bố mẹ phật lòngThay bằng
"Tiền này là tiền ăn của vợ chồng con."Nghe như con ăn trọ, tách mình khỏi nhà"Chúng con góp vào tiền chợ chung ạ."
"Nhà mình cứ để đồ lung tung."Chê nếp nhà đã có từ trước khi con về"Con xếp lại góc này cho dễ lấy, mẹ xem được không ạ?"
"Bố mẹ đừng vào phòng con."Thấy bị đẩy ra ngoài"Phòng chúng con hơi bừa, để chúng con tự dọn ạ."
Im lặng rồi kể với chồng, chồng đi nói lạiBố mẹ thấy con dâu mách, con trai bênh vợVợ chồng bàn trước, rồi cùng ngồi nói với bố mẹ
"Ở nhà con, mẹ con không làm thế."So sánh hai nhà, mẹ chồng thấy bị đặt dưới"Con quen làm kiểu này, mẹ thấy được không ạ?"

Câu nói được thường có chung một điểm: nó hỏi ý bố mẹ thay vì tuyên bố. Người lớn tuổi rất ít khi phản đối một đề nghị được hỏi ý, nhưng dễ tự ái với một quyết định được thông báo.

Nhà Bắc, nhà Trung, nhà Nam thường khác nhau ở đâu

Ở nhiều gia đình miền Bắc, nếp ăn uống và chào hỏi thường kỹ hơn: con cái về nhà chào bố mẹ, mời cơm trước khi ăn, bố mẹ chưa cầm đũa thì con chưa ăn. Chuyện tiền góp nhiều nhà ngại nói thẳng, nên càng cần người con trai mở lời khéo. Một số nhà vẫn giữ việc mẹ chồng cầm tiền chợ chung cả nhà.

Ở miền Trung, nhiều nhà giữ nếp tiết kiệm và cẩn thận, bố mẹ thường không muốn con tiêu nhiều cho mình, nên cách góp bằng hiện vật như gạo, mắm, đồ dùng hay được nhận hơn tiền mặt. Ở miền Nam, nhiều nhà thoải mái hơn trong chuyện giờ giấc và khách khứa, nói thẳng hơn, con góp tiền ăn đôi khi được coi là chuyện bình thường. Nhưng thoải mái trong lời nói không có nghĩa là không để ý: bố mẹ vẫn thấy hết.

Những khác biệt này chỉ là điều thường thấy, tuỳ làng, tuỳ nhà, tuỳ cả nghề nghiệp của bố mẹ. Cách chắc nhất là hỏi người con ruột, vì người đó lớn lên trong nếp nhà ấy, và quan sát một hai tuần trước khi đề nghị thay đổi gì.

Lỡ để bố mẹ phật lòng thì gỡ thế nào

Lỡ nói một câu cộc, lỡ để bạn ồn ào tới khuya, lỡ đưa tiền mà mẹ tự ái, cách gỡ tốt nhất là gỡ sớm, trong ngày, và gỡ trực tiếp. Không đợi mẹ tự quên, không nhờ người khác nói hộ. Người gây ra chuyện tự xin lỗi, người con ruột đứng cạnh.

Câu gỡ nên ngắn và cụ thể: "Mẹ ơi, tối qua bạn con ở muộn quá làm bố mẹ mất ngủ, con xin lỗi. Lần sau con hẹn các bạn về trước chín giờ ạ." Một lời xin lỗi kèm một việc sẽ làm khác đi thì người lớn dễ nhận hơn lời xin lỗi chung chung. Sau đó làm đúng điều đã hứa, lần sau là lời xin lỗi thật sự có giá trị.

Nếu chuyện bắt đầu thành cãi nhau qua lại nhiều lần, hoặc có lời xúc phạm, hãy dừng lại, để vợ chồng bàn riêng trước khi nói tiếp. Biết điều không có nghĩa là một người phải chịu đựng mãi. Khi có xúc phạm kéo dài, ép buộc tiền bạc hay bạo lực, đó là giới hạn, cần nhờ người thân tin cậy, người lớn trong họ hoặc chính quyền xã, phường hỗ trợ. Còn với những va chạm thường ngày, phần lớn tan đi khi mỗi bên thấy bên kia có để ý tới mình.

Câu hỏi thường gặp

Ở chung với bố mẹ chồng có cần góp tiền ăn không?

Nên góp, dù bố mẹ có nói không cần. Cách góp có thể là tiền mặt, nhận đóng hoá đơn hoặc đi chợ thay một số buổi. Bố mẹ không cần nhiều, cái họ cần là thấy con coi đây là nhà chung và có để tâm.

Ai nên mở lời nói chuyện tiền với bố mẹ chồng?

Người con trai nên mở lời vì đó là bố mẹ ruột, nói ra là chuyện trong nhà. Người vợ ngồi cùng và góp một hai câu để bố mẹ thấy đây là ý chung của hai vợ chồng, không phải ý riêng của ai.

Mẹ chồng hay vào phòng dọn dẹp thì nói thế nào?

Để người con trai nói, bằng lý do thực tế như sợ mẹ mệt hoặc sợ mình không tìm thấy đồ. Tránh câu cấm đoán, và tự dọn phòng gọn gàng để mẹ không thấy cần vào giúp.

Bạn bè đến chơi nhà khi đang ở chung có được không?

Được, nhưng nên báo bố mẹ trước hai ba ngày, nói rõ mấy người, mấy giờ về. Dọn dẹp ngay sau khi bạn về và hỏi trước nếu bạn muốn ngủ lại qua đêm.

Vợ chồng muốn đi ăn riêng có bị coi là bỏ bố mẹ không?

Không, nếu báo trước và thỉnh thoảng nấu một bữa cho cả nhà để bù lại. Bố mẹ thường mừng khi thấy con hoà thuận, chỉ không vui khi phải ngồi chờ cơm mà không biết con có về hay không.

Ở chung với bố mẹ vợ thì những điều này có khác không?

Gần như giống hệt, chỉ đổi vai: người vợ là con ruột thì người vợ mở lời với bố mẹ mình, người chồng ngồi cùng góp lời. Nguyên tắc vẫn là bàn trước với nhau, hỏi ý bố mẹ thay vì thông báo quyết định.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138