BietDieu.comBiết Điều
Đám tang, chia buồn và thăm người ốm

Không đi đám được thì chia buồn thế nào: nhắn tin, gửi lễ, đến thắp hương sau

Ở xa, ốm, đang đi công tác hay biết tin muộn: nhắn gì, gọi lúc nào, gửi lễ qua ai, khi nào đến thắp hương, và hỏi han người ở lại trong những tuần sau đám ra sao.

A middle-aged Vietnamese man in a muted beige shirt sits quietly beside an elderly woman resting on a wooden armchair in a dim living room, incense haze, wide shot from the doorway

Không đi đám được, bạn nên nhắn hoặc gọi chia buồn ngay khi biết tin, nói rõ vì sao không đến, gửi lễ qua một người tin cậy nếu nhà mình có lệ phúng, rồi hẹn và thật sự đến thắp hương sau đám, ngồi với người ở lại một lúc. Gia đình có tang hiếm khi trách người vắng mặt có lý do; điều làm họ buồn là sự im lặng, hoặc lời hẹn đến rồi không đến.

Người ở xa, đang ốm, đang ở nước ngoài, vướng ca trực hay biết tin khi đám đã xong đều gặp chung một bối rối: làm gì cho phải mà không thành khách sáo. Bài đi qua từng cách, kèm câu nhắn mẫu, cách gửi lễ, cách đến thắp hương sau, và cách hỏi han người ở lại trong những tuần đầu, lúc khách đã về hết.

Nhà có tang nghĩ gì về người vắng mặt

Trong mấy ngày đám, gia đình có tang gần như không có thời gian để ý ai vắng. Họ chỉ thấy những ai có mặt và những ai nhắn tin. Một tin nhắn ngắn, đến đúng lúc, nói rằng bạn biết tin và nghĩ tới họ, đã đủ để họ ghi nhận bạn có lòng. Ngược lại, im lặng cho tới khi đám xong rồi mới hỏi thì dễ bị hiểu là không quan tâm, dù thật ra bạn chỉ ngại.

Sau đám, khi khách đã về hết, là lúc gia đình bắt đầu thấy trống. Người vợ, người chồng hay người con ở cùng người mất thường kể rằng tuần thứ hai, thứ ba mới là lúc khó nhất. Người không đến được đám mà đến vào lúc này thường được nhớ rất lâu, vì họ đến đúng lúc ít ai đến.

Vì thế, không đi đám được không có nghĩa là mất cơ hội chia buồn. Chỉ là cách chia buồn chuyển sang hai thời điểm: ngay khi biết tin, và sau đám.

Hoàn cảnh nào thì chọn cách nào

Không có cách nào đúng cho mọi trường hợp. Bảng gợi ý dưới đây dựa trên độ thân và khoảng cách.

Hoàn cảnhLúc biết tinSau đám
Quen sơ, ở xaNhắn tin chia buồn ngắnCó dịp về thì ghé thắp hương
Thân, ở xa, không về kịpGọi điện ngắn hoặc nhắn tin, gửi lễ qua người nhà mình ở gầnVề là đến thắp hương, ngồi với gia đình
Thân, ở gần nhưng đang ốmNhắn tin, gửi lễ qua người nhàKhỏi bệnh thì đến ngay
Đồng nghiệp, đang đi công tácNhắn tin riêng, góp chung với phòngGặp lại ở công ty, nói một câu riêng
Biết tin khi đám đã xongNhắn tin xin lỗi vì biết muộn và chia buồnHỏi gia đình lúc nào tiện để đến thắp hương

Gọi điện hay nhắn tin? Với người rất thân, một cuộc gọi ngắn vài phút ấm hơn. Với người quen vừa, nhắn tin tốt hơn vì không bắt gia đình phải nghe máy giữa lúc bận. Nếu gọi mà không ai nghe, đừng gọi lại liên tục, nhắn một tin rồi chờ.

Câu nhắn mẫu khi không đến được

Tin nhắn chia buồn nên ngắn, có lý do vắng mặt, không đòi trả lời. Tránh biểu tượng cảm xúc, tránh chép lại những đoạn văn dài trên mạng.

  • Bạn thân ở xa: Mình vừa biết tin bác mất. Mình đang ở xa không về kịp, mình thương cậu lắm. Mình đã nhờ mẹ mình sang thắp hương thay. Về là mình qua nhà cậu ngay.
  • Cháu ở nước ngoài, nhắn cho cô chú: Cháu nghe tin chú mất mà không về được, cháu buồn lắm. Cháu xin chia buồn với cô và các em. Cô giữ sức khoẻ ạ.
  • Đang ốm: Em đang sốt không sang được, sợ lây cho mọi người. Em xin chia buồn với chị và gia đình. Khỏi là em sang thắp hương cho bác.
  • Biết tin muộn: Em mới biết tin hôm nay, em xin lỗi anh vì không kịp đến. Em xin chia buồn với anh và cả nhà. Tuần này anh có ở nhà buổi nào để em ghé thắp nén hương không?
  • Với người quen sơ: Cháu xin chia buồn với gia đình. Mong bác và mọi người giữ sức.

Đừng hỏi nguyên nhân trong tin nhắn, đừng gửi kèm ảnh người mất, đừng đăng lời chia buồn công khai lên mạng gắn tên gia đình khi họ chưa thông báo rộng.

Gửi lễ qua người khác cho phải

Nếu nhà mình có lệ phúng viếng, có thể nhờ bố mẹ, anh chị em hoặc một người bạn chung đi viếng gửi thay. Phong bì ghi rõ tên mình, người cầm đi nói với bàn nhận lễ: Cháu gửi thêm phần của chị B, chị ấy ở xa không về được. Sau đó bạn nhắn cho tang chủ biết mình đã gửi qua ai, để họ khỏi bỏ sót khi xem sổ.

Nhiều người ở xa hiện nay gửi lễ bằng cách chuyển khoản. Cách này tiện nhưng nên đi kèm lời nhắn riêng, đừng để gia đình chỉ thấy một dòng tiền vào tài khoản mà không biết của ai. Một số nhà không muốn nhận theo cách này, nên nếu không chắc, nhờ người ở gần gửi tay là phải phép hơn. Mức bao nhiêu là tuỳ hoàn cảnh, độ thân và tập quán nơi mình sống, không ai so người vắng mặt với người có mặt.

Nếu gia đình đã thông báo không nhận phúng viếng, đừng cố gửi. Lời chia buồn và lần ghé thăm sau đám là đủ.

Đến thắp hương sau đám

Lần ghé sau đám có giá trị ngang với lần viếng trong đám, có khi hơn. Cách làm cho tự nhiên:

  1. Hỏi giờ trước. Cô ơi, cuối tuần này cháu về, cô ở nhà buổi nào để cháu sang thắp hương cho chú ạ? Gia đình có tang những tuần đầu thường có nhiều việc như cúng tuần, làm giấy tờ, họ cần biết trước.
  2. Đến, chào người lớn trong nhà, xin phép thắp hương. Thắp hương ở bàn thờ người mất, vái, đứng lặng một lát. Nếu gia đình đưa hương cho bạn thì nhận, không thì hỏi: Cháu xin phép thắp nén hương cho chú ạ.
  3. Ngồi lại với người ở lại. Đây mới là phần chính. Ngồi cạnh người vợ, chồng hay người con, hỏi han nhẹ nhàng, để họ kể về người mất nếu họ muốn.
  4. Gửi lễ nếu chưa gửi. Đưa kín đáo cho người lớn trong nhà, nói một câu ngắn.
  5. Ngồi khoảng nửa tiếng rồi về, trừ khi gia đình giữ lại. Trước khi về, hẹn một lần gọi điện hoặc ghé lại.

Nhiều gia đình có các dịp như bảy ngày, bốn mươi chín ngày, một trăm ngày. Đến vào những dịp ấy được, nhưng nên hỏi trước vì đó thường là lúc gia đình làm lễ riêng với họ hàng. Đến vào một ngày thường trước hoặc sau đó đôi khi lại thoải mái cho cả hai bên.

Hỏi han người ở lại trong những tuần sau

Với người vừa mất vợ hoặc chồng, nhất là người lớn tuổi, những tuần sau đám là quãng rất dài. Câu hỏi Bác đã đỡ buồn chưa? nghe như hối thúc họ phải đỡ. Thay vào đó, hỏi những điều cụ thể: Mấy hôm nay bác ăn ngủ được không? Tối bác có ai ở cùng không?

Đừng sợ nhắc tên người đã mất. Nhiều người ở lại kể rằng họ buồn nhất khi ai cũng tránh nhắc, như thể người thân của họ chưa từng có. Một câu như Cháu nhớ chú hay pha trà mời cháu mỗi lần sang có khi làm họ khóc, nhưng là khóc nhẹ lòng.

Nếu ở gần, ghé ngắn mà đều trong một hai tháng đầu, đặc biệt vào buổi tối hay cuối tuần, lúc người ở lại một mình nhiều nhất. Nếu ở xa, gọi điện vào những ngày gia đình làm lễ tuần, hay vào ngày sinh nhật của người mất. Những cuộc gọi ấy ít ai nhớ để làm, nên người nhận nhớ rất lâu.

Khi người mất còn trẻ hoặc mất đột ngột

Có những đám mà người không đến được càng thấy khó mở lời: người mất còn trẻ, mất vì tai nạn, hay mất rất đột ngột. Gia đình lúc đó thường bàng hoàng, mọi câu chữ đều có thể chạm vào chỗ đau. Nguyên tắc vẫn là ngắn, nhưng càng phải tránh mọi câu giải thích vì sao chuyện xảy ra, mọi câu kiểu "số phận", "đến giờ thì phải đi", hay những lời đoán non đoán già về nguyên nhân.

Một tin nhắn như Em không biết nói gì, em chỉ muốn chị biết em đang nghĩ tới chị và cả nhà là đủ, và thật. Nếu người mất là bạn chung, có thể thêm một câu về họ: Anh ấy là người đầu tiên giúp em khi em mới vào nghề.

Những tuần sau, gia đình này thường cần người ở bên lâu hơn bình thường. Nếu bạn ở xa, những cuộc gọi đều đặn quý hơn một món quà lớn. Nếu người ở lại có dấu hiệu suy sụp kéo dài, khuyên nhẹ nhàng họ nói chuyện với người thân tin cậy hoặc người có chuyên môn, và cùng đi với họ nếu được.

Khác biệt vùng miền và lúc lỡ làm sai

Bắc, Trung, Nam thường thấy khác nhau. Ở nhiều vùng phía Bắc, thường thấy gia đình có các dịp lễ sau đám khá rõ, người đến sau thường chọn đến vào những ngày đó. Nhiều nơi miền Trung, họ hàng làng xóm ghé nhà có tang thường xuyên trong cả tháng đầu. Ở nhiều nhà phía Nam, khách đến thắp hương sau đám được mời ở lại dùng cơm, ngồi lâu. Tuỳ làng, tuỳ nhà, hỏi gia đình là chắc nhất.

Lỡ biết tin quá muộn, cả tháng sau. Vẫn nên nhắn hoặc đến. Cháu biết tin muộn quá, cháu xin lỗi cô. Cô cho cháu sang thắp hương chú nhé. Không ai trách người đến muộn mà có lòng.

Lỡ hẹn đến rồi không đến. Nhắn ngay, nói lý do thật, hẹn lại một ngày cụ thể và giữ lời. Hẹn mãi không đến là điều gia đình có tang nhớ lâu hơn cả việc vắng mặt trong đám.

Lỡ nhắn một câu vụng, như "thôi ông cũng thọ rồi". Không cần xin lỗi dài. Lần sau gặp, nói thêm một câu ấm về người mất là đủ để gỡ.

Câu hỏi thường gặp

Không đi viếng được thì nhắn tin chia buồn thế nào?

Nhắn ngắn: nói mình vừa biết tin, lý do không đến được, lời chia buồn với gia đình, và nếu được thì hẹn đến thắp hương sau. Không hỏi nguyên nhân, không dùng biểu tượng cảm xúc, không đòi gia đình phải trả lời.

Có nên gửi tiền phúng viếng qua người khác không?

Được, nếu nhà mình có lệ phúng. Nhờ người tin cậy gửi thay, phong bì ghi rõ tên mình, rồi nhắn cho tang chủ biết đã gửi qua ai. Chuyển khoản thì nên kèm lời nhắn riêng và hỏi trước nếu không chắc gia đình nhận cách này.

Biết tin muộn khi đám đã xong có nên đến không?

Nên. Nhắn hoặc gọi xin lỗi vì biết muộn, rồi hỏi gia đình lúc nào tiện để đến thắp hương. Đến sau đám, ngồi với người ở lại một lúc, nhiều khi còn được gia đình quý hơn vì lúc ấy ít người đến.

Đến thắp hương sau đám nên chọn dịp nào?

Có thể vào một ngày thường sau đám vài hôm, hoặc trước, sau các dịp lễ tuần của gia đình. Hỏi giờ trước khi đến. Các ngày làm lễ chính thường là việc riêng của gia đình với họ hàng, nên hỏi trước nếu muốn đến đúng hôm đó.

Nói gì với người vừa mất vợ hoặc chồng?

Hỏi chuyện cụ thể như ăn ngủ thế nào, tối có ai ở cùng không, thay vì hỏi đã đỡ buồn chưa. Đừng ngại nhắc tên người đã mất, kể một kỷ niệm nhỏ về họ. Ngồi nghe nhiều hơn nói, và hẹn lần sau ghé lại.

Gọi điện hay nhắn tin chia buồn thì phải phép hơn?

Với người rất thân, một cuộc gọi ngắn vài phút thường ấm hơn. Với người quen vừa, nhắn tin tốt hơn vì không bắt gia đình nghe máy giữa lúc bận. Gọi không ai nghe thì nhắn một tin, đừng gọi lại liên tục.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138