BietDieu.comBiết Điều
Đám tang, chia buồn và thăm người ốm

Đi thăm bà đẻ ở bệnh viện: nên đến lúc nào, nói gì, ở bao lâu

Bạn thân, đồng nghiệp hay chị dâu vừa sinh: có nên vào viện thăm không, hỏi gia đình thế nào, ở bao lâu, nói gì với mẹ và bố của bé, câu nào nên tránh.

A young Vietnamese mother in a soft green gown holds a swaddled newborn by a ward window while a visitor sits at the bedside, both faces turned away, gentle morning light

Đi thăm bà đẻ ở bệnh viện, bạn nên hỏi gia đình trước xem có muốn đón khách ở viện không, nếu được thì đến ít người, ở mười lăm đến hai mươi phút, rửa tay và không bế bé khi chưa được mời, chúc mừng cả bố lẫn mẹ, và tránh bình luận về cân nặng, cách sinh, sữa nhiều hay ít. Nhiều gia đình muốn khách đợi về nhà vài tuần rồi hãy đến, khi đó một tin nhắn chúc mừng đã là đủ phải phép.

Những ngày đầu sau sinh, người mẹ vừa mệt vừa đau, đang tập cho con bú, ngủ từng giấc ngắn, còn người bố và ông bà thì chạy lo đủ việc. Đi thăm sao cho họ thấy vui mà không thấy phiền là chuyện cần chút để ý. Bài đi từ lúc hỏi thăm qua tin nhắn tới lúc chào về, có câu nói mẫu cho từng vai.

Mẹ mới sinh và gia đình đang cần gì

Người mẹ vừa sinh trong viện thường chỉ có ba mong muốn: được ngủ, được yên tâm về con, và được riêng tư. Cho con bú những ngày đầu không dễ, nhiều người còn lúng túng, ngại khi có người lạ ngồi nhìn. Cơ thể đang đau, quần áo xộc xệch, tóc tai không gọn. Nhiều mẹ nói lại rằng điều họ ngại nhất là phải ngồi dậy tiếp khách khi chỉ muốn nằm.

Người bố thì vừa vui vừa rối. Anh ấy lo giấy tờ, mua đồ, nghe điều dưỡng hướng dẫn, chạy về nhà lấy đồ, có khi còn phải trả lời hàng chục cuộc gọi chúc mừng. Ông bà hai bên cũng có mặt, mỗi người một nếp chăm cháu. Phòng sau sinh ở nhiều viện lại là phòng chung, nhiều mẹ con cùng nằm.

Biết điều ở đây là hiểu rằng niềm vui của gia đình không cần được chứng minh bằng việc bạn có mặt sớm. Một tin nhắn chúc mừng ngay khi biết tin, và một lần thăm vào lúc gia đình thật sự sẵn sàng, quý hơn một lần thăm đúng hôm sau sinh.

Hỏi trước, rồi mới đi

Một lần thăm suôn sẻ bắt đầu từ tin nhắn trước đó.

  1. Nhắn chúc mừng trước, không hỏi ngay chuyện thăm. Chúc mừng anh chị đón bé. Mẹ con khoẻ là mừng nhất rồi. Chị nghỉ ngơi nhé. Để vài tiếng hoặc một ngày cho gia đình trả lời.
  2. Hỏi người bố hoặc người thân, không hỏi người mẹ nếu không quá thân. Anh ơi, em muốn ghé thăm chị và bé, anh chị có tiện đón khách ở viện không, hay để chị về nhà rồi em qua?
  3. Nếu được mời, hỏi giờ và phòng. Nhiều khoa sản hạn chế khách, chỉ một hai người được vào. Có nơi chỉ cho thăm trong khung giờ nhất định.
  4. Không đi khi bạn đang ốm. Ho, sốt, sổ mũi, dù nhẹ, cũng nên hoãn. Trẻ sơ sinh nhạy cảm, và đây là việc không cần cân nhắc.
  5. Đi một hai người. Cả nhóm bạn muốn chúc mừng thì cử đại diện, gửi lời của cả nhóm.

Mang gì? Đây không phải lúc lo chọn quà. Nếu nhà mình có lệ mừng bé bằng phong bì, chuẩn bị sẵn; nếu muốn mang đồ, hỏi người bố xem gia đình đang thiếu thứ gì thực tế. Đồ ăn mang vào viện thì phải hỏi trước, vì mỗi nhà có cách cho mẹ ăn riêng.

Vào phòng: rửa tay, ngồi đâu, có bế bé không

Vào phòng, rửa tay hoặc dùng nước rửa tay khô ngay ở cửa, kể cả khi không ai nhắc. Chào người mẹ, người bố, ông bà, gật đầu với những giường bên cạnh. Ngồi ở ghế khi được mời, không ngồi lên giường của mẹ. Nếu người mẹ đang cho con bú, đứng ra ngoài hoặc quay đi một lúc, đừng đứng nhìn.

Nhiều người đến là muốn bế bé ngay. Hãy chờ được mời. Có gia đình không muốn ai ngoài người nhà bế con trong những ngày đầu, có gia đình thì vui vẻ đưa. Nếu được mời, rửa tay lại, ngồi xuống rồi mới nhận bé, đỡ đầu và cổ bé, bế một lúc ngắn rồi trả. Không hôn bé, không chạm vào mặt và tay bé, không cho bé ngửi mùi nước hoa, mùi thuốc lá trên áo mình.

Nếu không được mời bế, cứ ngắm bé từ xa và khen một câu nhẹ. Không cần hỏi xin bế, càng không nên nói Cho chị bế tí, có sao đâu. Câu ấy đặt gia đình vào thế phải từ chối hoặc phải chiều trái ý mình.

Nói gì với mẹ, với bố và với ông bà

Lời chúc mừng sau sinh nên ấm và ngắn, dành cho cả người mẹ chứ không chỉ cho em bé.

  • Với người mẹ: Chị giỏi quá. Chị thấy trong người thế nào, có mệt lắm không? Chị cứ nằm nghỉ, em ngồi một tí rồi về.
  • Với người bố: Chúc mừng anh lên chức bố. Mấy hôm nay chắc anh chạy không kịp thở, có việc gì em đỡ được anh cứ bảo.
  • Với ông bà: Cháu chúc mừng ông bà có cháu nội. Bé xinh quá ạ. Đổi thành cháu ngoại cho đúng vai.
  • Khen bé mà không so sánh: Bé ngủ ngoan quá. Tay bé xinh ghê.
  • Lúc trao phong bì mừng bé, đưa cho người bố hoặc ông bà, bằng hai tay: Em có chút mừng bé, anh chị nhận cho em vui.
  • Lúc ra về: Em về để chị nghỉ. Về nhà ổn rồi em qua chơi với bé.

Hỏi thăm người mẹ chỉ nên dừng ở mức "có mệt không", "ăn ngủ được không". Không hỏi sinh thường hay sinh mổ, không hỏi đau thế nào, không hỏi sữa về chưa. Nếu người mẹ tự kể, nghe và chia sẻ nhẹ, đừng đưa lời khuyên về chăm sóc sau sinh, việc đó thuộc về bác sĩ và nữ hộ sinh đang theo dõi.

Câu nói dở và câu nói được với bà đẻ

Nhiều câu nói tưởng vô hại lại rất dễ làm người mẹ mới sinh tủi thân, nhất là khi cơ thể đang mệt.

TránhVì saoThay bằng
Bé nhỏ thế, có mấy cân à?Người mẹ dễ nghĩ mình có lỗiBé xinh quá, nhìn hiền ghê.
Sao không đẻ thường cho khoẻ?Cách sinh do mẹ và bác sĩ quyết, hỏi vậy như phán xétKhông bình luận cách sinh
Con trai hay con gái thế, tiếc nhỉ.Gán giá trị cho giới tính của bé, làm gia đình khó xửChúc mừng gia đình đón bé.
Bé giống bố chứ chẳng giống mẹ tí nào.Nghe như so đo, dù có ý đùaBé có cái miệng xinh quá.
Ít sữa thế thì phải ăn món này, uống món kia.Lời khuyên chăm sóc không phải việc của kháchChị có cần em mua gì không?
Trông chị béo ra nhiều nhỉ.Cơ thể sau sinh là chuyện tế nhịKhông nhắc về ngoại hình của mẹ

Những câu kiểu "con trai mới nối dõi", "con gái thì thiệt" vẫn còn nghe thấy ở đâu đó. Ở phòng sau sinh, chỉ có một câu đúng: chúc mừng gia đình và mong mẹ con khoẻ.

Khi bạn là người trong nhà: chị chồng, em vợ, thông gia

Với người trong nhà, chuyện vào viện thăm là đương nhiên, nhưng chính người nhà lại hay vô tình làm người mẹ mệt nhất. Chị chồng, em chồng, chị vợ, em vợ, hay bố mẹ hai bên mỗi người đến một giờ, mỗi người một lời dặn, có khi trái nhau ngay trước mặt người mẹ. Biết điều là thống nhất giờ thăm với nhau qua người bố của bé, để mỗi lúc chỉ một hai người trong phòng.

Ông bà hai bên gặp nhau ở viện cũng là lúc dễ phát sinh chuyện nhỏ: ai bế cháu trước, cháu giống bên nào, chăm theo cách của bên nào. Người bố và người mẹ của bé là người quyết, ông bà hai bên cùng lùi một bước. Với thông gia, một câu như Bà ngoại bế cháu trước đi bà, mấy hôm nay bà vất vả nhất làm không khí nhẹ hẳn.

Nếu bạn là chị em trong nhà của người bố hay người mẹ, đừng hỏi chuyện tên con, chuyện ai đặt tên, chuyện làm đầy tháng ở bên nào khi người mẹ còn đang nằm viện. Để những việc đó cho lúc mẹ con về nhà.

Đỡ việc cho người bố và người trực ở viện

Người bố và người trực đêm ở viện thường là những người ít được hỏi thăm nhất. Họ ăn vội ở căng tin, ngủ trên ghế, vừa canh vợ con vừa nghe điện thoại. Một lần thăm biết điều có thể dành vài phút ra hành lang với người bố: Anh đã ăn gì chưa? Để em ngồi đây một lúc, anh xuống ăn bát phở đi.

Nếu ở gần, đề nghị một việc cụ thể: về nhà lấy giúp đồ, mang một bữa cơm cho người trực, đón con lớn của họ đi học mấy hôm. Những việc nhỏ ấy đỡ được nhiều hơn mọi món đồ mang vào viện. Nói rõ ngày giờ mình rảnh để người bố chỉ cần gật đầu, đừng bắt anh ấy phải nghĩ xem nhờ mình việc gì.

Đừng hỏi người bố những câu như Anh có được nghỉ phép không? hay Vợ anh sinh mổ hả? ở chỗ đông người. Nếu anh ấy muốn kể, anh ấy sẽ kể.

Mỗi nơi một nếp, và khi lỡ làm sai

Ở nhiều vùng, người ta có tập quán hạn chế người ngoài thăm mẹ và bé trong những ngày đầu, hoặc có những điều người lớn tuổi trong nhà để ý khi khách đến. Ở nhiều nhà phía Bắc thường thấy khách chờ tới khi mẹ con về nhà ổn định mới đến. Nhiều nơi miền Trung, họ hàng thân thiết vào viện thăm nhưng khách ngoài thì đợi. Ở nhiều nhà phía Nam, bạn bè vào viện thăm khá thoải mái. Đây là văn hoá để tham khảo, tuỳ làng, tuỳ nhà, gia đình mời thì đến, không mời thì chờ.

Lỡ đến mà không hỏi trước, gặp lúc người mẹ đang mệt: chúc mừng một câu, gửi lời, rồi về ngay. Em ghé vội, thấy chị mệt em về luôn, hôm khác em qua nhà. Lỡ nói một câu so sánh làm người mẹ chùng mặt: chuyển ngay sang khen một điều khác, sau đó nhắn một tin chúc mẹ con khoẻ.

Lỡ bế bé khi chưa rửa tay: trả bé lại, xin lỗi, rửa tay. Không cần giải thích dài, gia đình thấy bạn biết sửa là đủ.

Câu hỏi thường gặp

Có nên vào viện thăm bà đẻ không?

Chỉ nên vào khi gia đình mời hoặc đồng ý. Nhiều gia đình muốn khách đợi tới khi mẹ con về nhà ổn định. Nhắn chúc mừng trước, rồi hỏi người bố hoặc người thân xem họ muốn đón khách ở viện hay ở nhà.

Thăm bà đẻ ở viện nên ngồi bao lâu?

Mười lăm đến hai mươi phút là vừa. Người mẹ cần nghỉ, bé cần bú, phòng sau sinh thường chật và có nhiều mẹ con khác. Khi thấy người mẹ mệt hoặc bé bắt đầu đòi bú, nên chào về.

Đi thăm người mới sinh có được bế em bé không?

Chỉ bế khi gia đình mời. Nếu được bế, rửa tay kỹ, ngồi xuống rồi mới nhận bé, đỡ đầu và cổ, bế một lúc ngắn. Không hôn bé, không chạm vào mặt bé. Đang ốm thì không bế, tốt nhất là hoãn thăm.

Nên nói gì khi thăm bà đẻ?

Chúc mừng cả bố lẫn mẹ, hỏi người mẹ có mệt không, khen bé nhẹ nhàng mà không so sánh. Tránh bình luận cân nặng, cách sinh, sữa nhiều hay ít, giới tính của bé và ngoại hình của mẹ.

Mừng em bé mới sinh trao phong bì cho ai?

Thường trao cho người bố hoặc ông bà, bằng hai tay, kèm một câu ngắn mừng bé. Mức bao nhiêu là tuỳ hoàn cảnh, độ thân và tập quán nơi mình sống. Nếu không có lệ phong bì, lời chúc và một lần thăm là đủ.

Đồng nghiệp sinh con có cần đi thăm không?

Không bắt buộc. Thường phòng sẽ nhắn chúc mừng và góp chung một phần mừng bé, cử đại diện thăm khi đồng nghiệp đã về nhà và sẵn sàng. Thân riêng thì có thể nhắn hỏi xem họ có muốn gặp không.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138