Con rể giúp việc nhà vợ được lòng nhất khi làm cùng bố vợ chứ không làm thay: hỏi bố định làm thế nào, phụ phần nặng, để bố giữ phần quyết định và phần khéo tay. Việc con rể chủ động gánh nên là thứ bố mẹ vợ không còn sức làm, còn việc bố vẫn làm được và thích làm thì con chỉ đứng phụ.
Nhiều anh con rể mới cưới thấy nhà vợ có hàng rào xiêu, bóng đèn cháy, máng nước tắc liền muốn sửa ngay cho bố mẹ vui. Ý tốt, nhưng có khi lại làm bố vợ khó chịu ngầm: việc của nhà ông, cách của ông, giờ con tới xử lý trong một buổi chiều như thể ông đã để mặc. Bài này nói cách vào việc, câu nói mẫu, những việc không nên tự ý làm và khác biệt giữa các vùng.
Bố vợ đang nghĩ gì khi thấy con rể cầm dụng cụ
Với nhiều ông bố, căn nhà và mảnh vườn là thứ mình tự tay vun vén cả đời. Cái hàng rào tre kia có khi ông dựng từ hồi con gái còn đi học, cái máy bơm ông sửa đi sửa lại mấy lần. Khi con rể đến, ông vừa muốn được đỡ đần vừa muốn được nể. Ông sẽ vui nếu thấy con rể hỏi ý mình, khéo tay theo cách của mình. Ông sẽ chột dạ nếu con rể nói "để con gọi thợ thay hết cho nhanh", vì câu đó nghe như mọi thứ ông làm đều cũ và hỏng.
Mẹ vợ thường nhìn ở góc khác: con rể có chịu khó không, có coi nhà vợ như nhà mình không. Nhưng mẹ vợ cũng sợ con rể làm việc nặng rồi đau lưng, con gái mình lại xót. Vì vậy, cùng một việc, có nhà mừng vì con rể xắn tay, có nhà lại ái ngại.
Người vợ là người hiểu nhất bố mình thích được giúp kiểu nào. Trước khi về, hỏi vợ một câu: "Bố có việc gì đang dở không em, bố thích người khác phụ hay thích tự làm?" Chỉ một câu ấy mà đỡ được nhiều lần đoán sai.
Vào việc theo thứ tự thế nào
Khi thấy nhà vợ có việc cần làm, đi theo trình tự này để vừa được việc vừa giữ được vai của bố vợ.
- Quan sát buổi đầu, chưa đụng tay. Đi một vòng nhà với bố, nghe bố kể việc nào đang dở. Nhiều khi bố tự nói ra: "Cái rào này phải làm lại mà chưa có ai phụ."
- Hỏi bố định làm thế nào. Ngay cả khi bạn biết cách làm nhanh hơn, hỏi trước: "Bố định thay cọc hay buộc lại hả bố? Con phụ bố một tay."
- Nhận phần nặng, để bố phần quyết. Bạn khiêng, đào, trèo cao; bố chỉnh, buộc, quyết chỗ đặt. Người lớn tuổi rất quý việc được làm "thợ cả".
- Mua vật tư thì hỏi trước. Đừng tự mua hết rồi mang về. Hỏi bố cần loại gì, nhiều khi ông có sẵn hoặc quen một chỗ bán.
- Dọn sạch sau khi làm. Gom vỏ, rác, rửa dụng cụ, trả về đúng chỗ bố để. Đây là chi tiết bố mẹ nhớ lâu nhất.
- Kết thúc bằng một câu để công về bố. "May có bố chỉ chứ con làm một mình thì không ra thế này."
Có những việc nên để thợ: điện lớn, mái cao, cây to gần nhà. Lúc đó không nói "con gọi thợ cho nhanh" mà nói: "Việc này nguy hiểm, bố để con hỏi thợ quen làm, bố đứng xem cho con yên tâm." Bố vẫn là người trông coi, chỉ không phải trèo.
Câu nói mẫu khi giúp việc nhà vợ
Lúc mở lời xin phụ: "Bố ơi, chiều nay con rảnh, bố có việc gì cần làm thì để con phụ, chứ ngồi không con cũng ngại." Câu này tự nhiên, không đặt mình lên như người đến giải cứu.
Khi bố từ chối: "Dạ, thế con ngồi đây xem bố làm, có gì bố gọi con." Rồi ngồi gần đó thật, đưa dụng cụ, rót nước. Nhiều ông bố từ chối lần đầu vì ngại, ngồi một lúc lại gọi con vào.
Khi thấy bố làm cách mà mình nghĩ chưa ổn: Không sửa bố trước mặt người khác. Nói nhỏ, dạng hỏi: "Bố ơi, con thấy chỗ này người ta hay đổ thêm ít xi măng, bố thấy có cần không ạ?" Để bố quyết, kể cả khi bố quyết khác ý bạn.
Khi mẹ vợ sợ con mệt: "Mẹ yên tâm, ở nhà con cũng làm quen rồi. Mẹ nấu cơm ngon cho con là con khoẻ ngay." Câu đùa nhẹ giúp mẹ vợ bớt áy náy.
Khi làm xong: "Bố mẹ có việc gì cứ để dành, cuối tháng chúng con về làm tiếp." Câu này nói cho bố mẹ biết con sẵn lòng, mà cũng không hứa ôm hết.
Khi nhà vợ còn anh em trai, chị em dâu cùng làm
Nhà vợ đông con thì việc giúp đỡ không còn là chuyện riêng giữa con rể và bố vợ. Anh vợ, em vợ, các con rể khác đều có mặt, mỗi người một kiểu. Con rể mới về dễ mắc một lỗi: làm hăng quá, giỏi quá, vô tình làm anh em trong nhà vợ thấy mình bị đem ra so. Bố mẹ vợ khen một câu "thằng rể út làm khéo thật" có thể làm người con trai cả chạnh lòng, và người chịu cái chạnh lòng ấy về sau lại là vợ bạn.
Cách khéo là hỏi anh em trong nhà trước khi xắn tay: "Anh ơi, việc rào vườn này anh tính làm thế nào, em phụ anh một tay." Để người con ruột đứng chính, mình làm phụ. Khi được khen, chuyển lời khen sang người khác: "Dạ, anh Hai chỉ con chỗ buộc đấy ạ." Một câu như vậy làm cả nhà vui, không ai thấy mình bị lấn.
Với các con rể khác, cứ coi nhau như anh em đồng hao, không thi xem ai giỏi hơn, ai biếu nhiều hơn. Việc chia nhau theo sức, ai ở gần thì làm việc thường xuyên, ai ở xa thì gánh việc lớn theo dịp. Nếu thấy một người luôn phải gánh hết, đó là chuyện các con trong nhà nên bàn với nhau, con rể không nên đứng ra phân xử. Giữ hoà khí giữa các con là món quà lớn nhất bố mẹ vợ mong, lớn hơn mọi cái hàng rào được sửa đẹp.
Những việc không nên tự ý làm
Có những việc con rể làm với ý tốt nhưng dễ thành chuyện. Nếu muốn làm, hãy hỏi qua vợ trước, rồi hỏi bố mẹ vợ.
- Tự ý chặt cây, phá đồ cũ. Cây trong vườn có khi do ông bà trồng, cái tủ cũ có khi là của hồi môn. Thấy vướng thì hỏi, không tự xử.
- Tự sắp xếp lại bếp, kho. Bếp là địa bàn của người nấu chính. Sắp lại theo ý mình, người nấu sẽ không tìm thấy đồ và thấy bị chê.
- Gọi thợ đến mà bố mẹ chưa biết. Bố mẹ vợ đi chợ về thấy người lạ trèo mái nhà là chuyện chẳng vui, dù con trả tiền.
- Mua đồ đắt tiền về thay đồ cũ đang dùng tốt. Món đồ mới có thể đẹp, nhưng bố mẹ thấy như mình bị chê nghèo, hoặc áy náy vì con tốn kém.
- Khoe việc mình làm với họ hàng. Để bố mẹ vợ tự kể. Lời khen từ bố vợ nói với hàng xóm có giá hơn mọi lời tự kể.
Điểm chung của các việc trên là chúng đụng tới quyền quyết định trong nhà. Con rể đến giúp được hoan nghênh, nhưng con rể đến thay đổi mọi thứ thì dù tốt cũng làm người lớn thấy mình bị gạt ra.
Nhà miền nào thường để ý điều gì
Ở nhiều vùng quê miền Bắc, con rể về nhà vợ thường được trông đợi xắn tay vào việc lớn trong nhà như đắp bờ, dọn mái, làm cỗ giỗ; con rể ngồi chơi cả buổi dễ bị họ hàng để ý. Nhưng cũng có nhà coi con rể là khách quý, không cho động tay lần đầu, tới lần thứ hai thứ ba mới quen.
Ở miền Trung, nhiều nhà rất trọng việc con rể chịu khó, hay giúp những việc nặng theo mùa: lợp lại mái trước mùa bão, dọn vườn, gia cố nhà. Ở miền Nam, nhiều gia đình thoải mái hơn, con rể ngồi nhậu với bố vợ, nói chuyện vui vẻ cũng là một cách gắn bó, việc nhà thì phụ khi được nhờ. Ở thành phố, căn hộ ít việc tay chân, con rể giúp bằng việc khác như sửa máy, lắp đồ, đưa bố mẹ đi khám.
Một chi tiết người từng làm rể lâu năm hay nhắc: ở nhiều nhà, việc con rể làm được ai chứng kiến cũng quan trọng không kém việc làm gì. Phụ bố vợ dọn vườn buổi sáng lúc hàng xóm đi qua chào hỏi, bố vợ sẽ có dịp nói một câu tự hào về con rể. Đó không phải chuyện khoe, mà là cho bố mẹ vợ niềm vui có người đỡ đần trước mắt làng xóm. Ngược lại, đừng biến việc giúp thành màn trình diễn, làm qua loa lúc đông người rồi bỏ dở khi vắng.
Đó là những điều thường thấy, mỗi làng mỗi nhà một khác. Hỏi vợ, hỏi anh chị em trong nhà vợ trước khi về là cách chắc nhất để biết nhà mình thuộc kiểu nào.
Lỡ làm hỏng hoặc làm bố vợ phật ý thì sửa thế nào
Đôi khi con rể sửa máy bơm hỏng thêm, cắt nhầm cành cây, hoặc lỡ nói "cái này cũ quá bố bỏ đi". Chuyện nhỏ nhưng nếu để đó, bố vợ có thể khó chịu lâu. Gỡ ngay trong ngày, nói thẳng với bố, đừng để vợ đi nói hộ.
Lỡ làm hỏng thì nhận và bù: "Bố ơi, con làm hỏng cái van rồi, để mai con mua cái mới về lắp lại, lần này bố chỉ con cách tháo cho đúng." Câu cuối vừa nhận lỗi vừa trả lại vai người hướng dẫn cho bố. Lỡ nói câu chê đồ cũ thì gỡ bằng sự quý trọng: "Con nói vội, cái này bố giữ lâu thế là bền thật, để con lau dầu lại cho bố."
Nếu bố vợ nóng, nói nặng lời trước mặt mọi người, đừng cãi ngay. Xin phép ra ngoài một lúc, để vợ hoặc mẹ vợ dịu chuyện, tối hoặc hôm sau quay lại nói chuyện riêng với bố. Còn nếu những lời nặng lặp đi lặp lại thành xúc phạm, vợ chồng cần bàn với nhau, vì giúp đỡ là chuyện tình nghĩa, không phải chịu đựng mãi.
Câu hỏi thường gặp
Con rể mới cưới có nên làm việc nặng ở nhà vợ không?
Nên phụ khi có dịp, nhưng hỏi bố vợ trước và làm cùng ông chứ không làm thay. Lần đầu về có nhà coi con rể là khách, không cho làm, thì ngồi gần phụ đưa đồ, lần sau sẽ quen dần.
Bố vợ không cho phụ việc thì có nên cố làm không?
Không nên cố. Ngồi gần, rót nước, đưa dụng cụ, có gì bố gọi thì vào. Ép làm khi bố từ chối dễ làm ông thấy mình bị coi là yếu hoặc làm không tới.
Có nên tự gọi thợ sửa nhà cho bố mẹ vợ không?
Chỉ nên khi đã hỏi và bố mẹ đồng ý. Nói theo hướng việc nguy hiểm, để thợ làm và bố đứng trông, để bố vẫn là người quyết. Tự gọi thợ đến mà bố mẹ không biết thường làm người lớn phật ý.
Con rể ở xa ít về thì giúp nhà vợ bằng cách nào?
Có thể gom việc vào những lần về, hỏi trước qua vợ bố mẹ đang cần gì. Giữa các lần về thì gọi hỏi thăm, nhờ người quen gần nhà vợ giúp những việc gấp nếu bố mẹ đồng ý.
Lỡ làm hỏng đồ nhà vợ thì nói sao?
Nhận ngay với bố mẹ vợ, nói rõ sẽ sửa hoặc mua lại, và nhờ bố chỉ cách làm cho đúng. Không giấu, không để vợ nói hộ, vì bố mẹ thường tha thứ cho lỗi tay chân, nhưng nhớ lâu chuyện bị giấu.