BietDieu.comBiết Điều
Đi đám cưới, đám hỏi

Nhà trai về quê nhà gái ăn cưới: đi đoàn, chào hỏi và ở trọ cho phải phép

Đi theo đoàn nhà trai về quê nhà gái ở tỉnh khác: đi đứng trong đoàn, chào họ nhà gái, ăn ngủ nhờ ra sao, nói gì khi lạ tập quán và những câu đừng so sánh.

A young Vietnamese man in a turquoise shirt bows slightly to elderly hosts at the entrance of a wedding tent in a village courtyard, wide shot, late afternoon golden light

Đi theo đoàn nhà trai về quê nhà gái, bạn là khách nhưng cũng là bộ mặt của cả nhà trai: đi theo sự sắp xếp của trưởng đoàn, chào họ nhà gái trước khi ngồi, khen thật lòng thay vì so sánh với quê mình, nhận ăn ở nhờ thì giữ gọn gàng, và ra về cùng đoàn. Nhà gái sẽ nhớ cả đoàn qua vài người, nên vài người đó có thể là chính bạn.

Đám cưới hai người khác tỉnh, khác miền giờ rất phổ biến. Đoàn nhà trai có khi đi xe cả trăm cây số, ngủ lại một đêm, ăn mấy bữa ở quê nhà gái, gặp những tập quán mình chưa từng thấy. Bài này dành cho người trong đoàn: anh chị em, bạn bè, họ hàng nhà trai. Vai ngược lại, khi bạn là nhà gái đón đoàn, cũng có thể đọc để hiểu người kia đang lo gì.

Nhà gái đang lo gì khi đón đoàn ở xa

Đón một đoàn khách từ xa là việc lớn với nhà gái. Họ lo chỗ đỗ xe, chỗ nghỉ chân, có khi lo cả chỗ ngủ cho mấy chục người, lo bữa ăn sao cho khách lạ miệng vẫn ăn được. Họ hàng nhà gái thường đã nghe kể về nhà trai từ trước, và hôm đó là lần đầu thấy tận mắt. Ấn tượng về cả nhà trai thường hình thành trong vài giờ đầu.

Nhà gái cũng lo một điều ít nói ra: sợ khách thành phố hay khách miền khác chê quê mình. Chê đường xấu, chê nhà vệ sinh, chê món ăn lạ, chê giọng nói khó nghe. Một câu đùa vô tình kiểu "ở đây xa xôi quá" có thể làm bố mẹ cô dâu chạnh lòng mấy năm sau vẫn nhớ, vì con gái họ sắp về sống ở chính chỗ của người vừa nói câu đó.

Hiểu được hai nỗi lo này, việc của khách nhà trai trở nên rõ: làm sao cho nhà gái bớt vất vả và làm sao cho họ thấy quê mình được tôn trọng. Mọi việc nhỏ trong chuyến đi đều quay về hai điều đó.

Trong chuyến đi, theo thứ tự

Mỗi đoàn có một trưởng đoàn, thường là người lớn trong họ nhà trai. Nghe trưởng đoàn là nguyên tắc đầu tiên.

  1. Có mặt đúng giờ xuất phát. Đoàn đi xa thường phải đến nhà gái đúng giờ đã định. Một người đến muộn kéo cả xe đi muộn.
  2. Dừng nghỉ trước khi vào làng. Nhiều đoàn dừng ở một chỗ cách nhà gái một quãng để chỉnh trang, đi vệ sinh, xếp hàng. Đừng đến cổng nhà gái rồi mới hỏi nhà vệ sinh ở đâu.
  3. Xuống xe, đi theo hàng. Người lớn đi trước, đội tráp nếu có, rồi đến khách. Không tách ra đi chụp ảnh cảnh làng khi đoàn chưa vào nhà.
  4. Chào người lớn nhà gái. Gật đầu chào những người đứng đón ở cổng, không cần bắt tay từng người nếu đoàn đông.
  5. Ngồi theo chỗ nhà gái xếp. Khách nhà trai thường ngồi khu riêng. Không tự chuyển sang chỗ khác cho mát hay cho gần bạn.
  6. Nếu ngủ lại, giữ phòng gọn. Gấp chăn màn, không để đồ bừa, tắt điện khi ra khỏi phòng, hỏi giờ giấc sinh hoạt của nhà để không làm ồn lúc người nhà nghỉ.
  7. Ra về cùng đoàn, chào trước khi lên xe. Chào bố mẹ cô dâu và người đã lo chỗ ở cho mình, cảm ơn cụ thể.

Nếu được ở nhờ nhà hàng xóm của nhà gái, như nhiều làng vẫn làm khi đoàn đông, nhớ lời cảm ơn riêng với gia chủ đó. Một món quà nhỏ mang từ quê mình lên, như gói chè hay hộp bánh đặc sản, là cách cảm ơn được nhiều người nhớ.

Câu nói mẫu cho những lúc lạ lẫm

Gặp tập quán lạ là chuyện chắc chắn xảy ra. Câu nói tốt nhất là câu hỏi và câu khen, không phải câu so sánh.

  • Khi chào bố mẹ cô dâu lúc đến: "Cháu chào hai bác, cháu là em họ của chú rể, cả nhà cháu về chung vui cùng hai bác ạ."
  • Khi gặp món ăn lạ: "Món này cháu chưa ăn bao giờ, bác chỉ cháu ăn thế nào cho đúng ạ?"
  • Khi chưa hiểu một nghi lễ: "Ở quê cháu không có phần này, bác giải thích cho cháu nghe được không ạ?"
  • Khi được mời ở lại thêm: "Cháu cảm ơn bác, nhưng đoàn đã hẹn giờ về, cháu xin phép theo đoàn, dịp khác cháu xin về chơi lâu hơn."
  • Cảm ơn gia chủ đã cho ngủ nhờ: "Cháu cảm ơn cô chú đã cho chúng cháu ở nhờ, làm phiền cô chú quá, cô chú có dịp lên phố nhất định ghé nhà cháu."

Một câu hỏi chân thành về tập quán là cách khen gián tiếp. Người quê nào cũng vui khi được hỏi về lệ làng mình, và câu chuyện sau đó thường làm hai họ gần nhau hơn.

Tránh và thay bằng

Những câu dưới đây thường nói ra trong vô tình, nhất là khi mệt sau chặng đường dài.

TránhThay bằng
"Quê em xa thật, đi mỏi hết người""Đường về đây đẹp quá, đồng lúa xanh mướt"
"Ở quê anh không làm thế này đâu""Ở đây có lệ này hay quá, bác kể cho cháu nghe"
"Món này lạ, ăn không quen"Ăn thử một chút, khen món mình thấy ngon
"Nhà vệ sinh ở đây bất tiện quá"Không bình luận; cần gì hỏi nhỏ người nhà
Nhại giọng địa phương cho vuiNghe và hỏi lại lịch sự khi không hiểu
Đăng ảnh kèm chú thích "về vùng sâu vùng xa"Đăng ảnh cảnh đẹp, chú thích chúc mừng cô dâu chú rể

Chuyện nhại giọng đặc biệt nên tránh. Người nói có thể chỉ định đùa, nhưng với người nghe, đó là chế giễu cách nói của bố mẹ, ông bà họ. Cô dâu sắp về làm dâu xa sẽ nhớ câu đùa ấy rất lâu.

Phần việc của chú rể và bố mẹ nhà trai trước chuyến đi

Một đoàn khách cư xử tốt thường bắt đầu từ một lời dặn tốt. Chú rể biết rõ nhất nhà vợ có lệ gì, ai là người lớn cần chào, món gì nhà vợ tự hào. Một tin nhắn vào nhóm của đoàn, vài dòng ngắn, đã giúp mấy chục người tránh được những câu vụng. Đó là trách nhiệm của chú rể và bố mẹ nhà trai, không nên đẩy hết cho cô dâu.

Nên dặn cụ thể: giờ xuất phát, chỗ dừng nghỉ, ai ngủ ở đâu, ai là trưởng đoàn, lệ gì cần chú ý như kiêng nói to trong lễ gia tiên hay có phần chào họ từng mâm. Dặn cả chuyện rượu: ai lái xe thì không uống, ai được giao giữ người say. Dặn càng rõ, nhà gái càng nhẹ việc.

Ngược lại, khi bạn là nhà gái đón đoàn, cũng nên báo trước cho nhà trai: đường vào làng thế nào, chỗ đỗ xe ở đâu, đoàn được nghỉ ở mấy nhà. Hai bên biết điều với nhau từ khâu chuẩn bị thì hôm cưới không ai phải xoay xở.

Quà mang theo và chuyện mừng cưới khi đi đoàn

Khách đi theo đoàn nhà trai là người nhà trai, nên thường không mừng cưới nhà gái riêng như khách mời, phần lễ đã có nhà trai lo. Nhưng nếu bạn có quan hệ riêng với cô dâu, như bạn học cũ hay đồng nghiệp, có thể gửi phần mừng riêng cho cô dâu. Mỗi nhà mỗi lệ, hỏi bố mẹ chú rể là rõ nhất.

Quà cảm ơn cho nhà đã cho đoàn ngủ nhờ nên gọn, mang được trên xe, là đặc sản quê mình. Không cần đắt, cái quý là có sự nghĩ trước. Trao bằng hai tay khi chào ra về, không trao lúc mới đến vì gia chủ đang bận đón khách.

Tránh đưa tiền cho gia chủ cho ngủ nhờ như trả phòng trọ, ở nhiều làng điều đó làm họ thấy bị coi như người dưng. Nếu muốn giúp thêm, nhờ nhà gái chuyển một lời cảm ơn hoặc một món quà, để mọi chuyện đi qua đúng đường của hai họ.

Khi hai nhà khác miền: vài khác biệt thường gặp

Mỗi miền, thậm chí mỗi làng, có một kiểu đón dâu. Nhiều nơi miền Bắc chuộng giờ đẹp, đoàn nhà trai đến đúng giờ đã chọn, lễ gia tiên trang nghiêm, sau đó mới ăn uống. Ở nhiều vùng miền Trung, lễ gọn hơn nhưng phần mời rượu và chào hỏi họ hàng kéo dài, khách nhà trai được mời đi chào từng mâm. Nhiều nơi miền Nam tiệc vui và đông, có nhạc, có văn nghệ, nhà gái hay mời khách nhà trai lên góp vui một tiết mục.

Có những khác biệt về ăn uống, cách gọi tên món, cách xưng hô. Ví dụ cùng một người, nơi này gọi là "bác", nơi khác gọi là "chú" hay "cậu". Khi không chắc, nghe người nhà gái gọi thế nào rồi gọi theo, hoặc hỏi cô dâu chú rể từ trước chuyến đi. Không có cách nào đúng hơn cách nào; đúng là đúng với chỗ mình đang đứng.

Những gì kể trên chỉ là thường thấy, tuỳ làng, tuỳ nhà. Trước chuyến đi, trưởng đoàn hoặc chú rể nên dặn cả đoàn vài điều về lệ nhà gái. Nếu bạn là người trong đoàn mà không ai dặn, chủ động hỏi chú rể một câu cũng là cách giúp nhà trai không bị lúng túng.

Khi lỡ làm nhà gái phật lòng

Nếu lỡ buông một câu chê hay một câu đùa thấy người nhà gái sượng mặt, đừng chữa bằng câu đùa khác. Nói thẳng ngay lúc đó: "Cháu nói vụng quá, cháu xin lỗi bác." Nếu đã qua lúc đó, tìm dịp trước khi về đến chào riêng người lớn đã nghe câu ấy, cảm ơn và xin lỗi một lần. Một lời xin lỗi riêng có sức nặng hơn nhiều lời giải thích trước đông người.

Nếu ai đó trong đoàn say và làm ồn, những người còn tỉnh trong đoàn nên đưa người đó ra xe hoặc về chỗ nghỉ trước, rồi trưởng đoàn nói một câu với nhà gái. Đừng để nhà gái phải tự xử lý khách của nhà trai.

Sau đám cưới, nếu biết chuyện gì đó đã làm nhà gái không vui, nên báo cho chú rể. Chú rể là người nối hai nhà, sẽ nói được một câu với bố mẹ vợ cho mọi chuyện nhẹ đi. Giấu đi để chuyện được nhắc lại qua người khác thì khó gỡ hơn nhiều.

Câu hỏi thường gặp

Đi đoàn nhà trai về quê nhà gái cần chuẩn bị gì?

Trang phục gọn gàng, một bộ đồ thay nếu ngủ lại, giấy tờ tuỳ thân, chút quà nhỏ từ quê mình nếu ở nhờ nhà ai đó. Hỏi trưởng đoàn giờ xuất phát, lịch trình và vài lệ của nhà gái cần biết.

Ở nhờ nhà gái hoặc hàng xóm nhà gái thì nên làm gì?

Giữ phòng gọn, theo giờ sinh hoạt của gia chủ, không làm ồn khuya, tắt điện nước khi không dùng. Trước khi về cảm ơn cụ thể người đã cho ở nhờ, nếu có quà nhỏ thì gửi kèm.

Gặp tập quán lạ ở quê nhà gái thì nên ứng xử ra sao?

Quan sát và làm theo người nhà gái, không chắc thì hỏi nhỏ một cách tôn trọng. Tránh so sánh với quê mình, vì nhà gái dễ hiểu đó là chê quê họ.

Khách nhà trai có cần chào từng người nhà gái không?

Không cần bắt tay từng người nếu đoàn đông. Gật đầu chào những người đứng đón, chào riêng bố mẹ cô dâu và người lớn tuổi nhất khi có dịp. Trước khi về chào lại một lần.

Muốn về trước đoàn thì có được không?

Nên đi về cùng đoàn để nhà gái dễ sắp xếp. Nếu có việc phải về trước, báo trưởng đoàn từ sớm và chào nhà gái trước khi đi, nói lý do ngắn gọn.

Không quen món ăn quê nhà gái thì làm sao cho khéo?

Ăn thử một chút để tỏ lòng, khen món nào mình thấy ngon, phần còn lại ăn những món quen. Không nói thẳng là không ăn được hay chê vị lạ trước mặt người nấu.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138